ಸುದ್ದಿ - ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ 2029-30 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 336 GWh ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೌಕಟ್ಟು 2023 ಮತ್ತು ACC ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ PLI ಯೋಜನೆಯಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಬ್ಯಾಟರಿ ಎನರ್ಜಿ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ (BESS) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಘನ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಲೋ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಭಾರತವು ಚೀನಾದ ಹೊರಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಏಕ-ಸ್ಥಳದ BESS (3.37 GWh) ಅನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ ಮತ್ತು 2030-31 ರ ವೇಳೆಗೆ 4,000 MWh BESS ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆ ನಿಧಿ (VGF) ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಗುಜರಾತ್‌ನ ಖಾವ್ಡಾದಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (AGEL) ಬ್ಯಾಟರಿ ಎನರ್ಜಿ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (BESS) ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಚೀನಾದ ಹೊರಗೆ 3.37 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್-ಅವರ್ (GWh) ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಏಕ-ಸ್ಥಳದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ನಿಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಬ್ಯಾಟರಿ ಎನರ್ಜಿ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (BESS) ಬಗ್ಗೆ

ಇದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್-ರಾಸಾಯನಿಕ (electrochemical) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಗ್ರಿಡ್ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಿಡ್ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

• ಮಹತ್ವ: ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು 2029-30 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 336 GWh ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. (ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ)

BESS ನ ಪ್ರಕಾರಗಳು

• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಘನ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು: ಘನ ಲೋಹದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ (electrodes) ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಸೀಸ-ಆಮ್ಲ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು, ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು, ಜಿಂಕ್ ಏರ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.
• ಫ್ಲೋ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು: ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾದ ಹರಿಯುವ ದ್ರವ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (electrolytes) ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ವೆನಾಡಿಯಂ ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಫ್ಲೋ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು, ಜಿಂಕ್-ಐರನ್ ಫ್ಲೋ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು, ಜಿಂಕ್-ಬ್ರೋಮಿನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.

ಸವಾಲುಗಳು:

• ಸೀಮಿತ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ; ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಂಗಡ ವೆಚ್ಚಗಳು; ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಿಗಾಗಿ ಆಮದಿನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ (ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್); ಅಸಮರ್ಪಕ ವಿಲೇವಾರಿಯು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಸರ ಅಪಾಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ BESS ನಿಯೋಜನೆಗಾಗಿನ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

1. ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೌಕಟ್ಟು 2023: ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯೋಜನೆಗಾಗಿ.
2. ಸುಧಾರಿತ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಕೋಶಗಳ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ (PLI) ಯೋಜನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಕೋಶಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು.
3. ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆ ನಿಧಿ (VGF): 2030-31 ರ ವೇಳೆಗೆ 4,000 MWh BESS ಯೋಜನೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ.
4. ESS ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾನ್ಯತೆ: 2022 ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.