WPI ಯಿಂದ PPI ಕಡೆಗಿನ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರ ಕಚೇರಿ (DPIIT) ಪರಿಷ್ಕೃತ ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (WPI) ಸರಣಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ವರ್ಷವನ್ನು 2022-23 ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು 957 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಬರುವ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ WPI ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ IMF ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಉತ್ಪಾದಕರ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (PPI) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. PPI ಹೂಡುವಳಿ, ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಳೆಯುವುದರಿಂದ, ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರ ಹಾಗೂ ನೈಜ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
IIP ಮೂಲ ವರ್ಷದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾಪನ:ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoSPI) ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (IIP) ಮೂಲ ವರ್ಷವನ್ನು 2011-12 ರಿಂದ 2022-23 ಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಟ್ಟದ ಈ 10 ನೇ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ನೈಜವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲ್ಪಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು 1,042 ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನೂತನವಾಗಿ ಅನಿಲ, ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಭೂ-ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಇದೀಗ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಳೆಯಲಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು UN (ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ) ಮಾನದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ದೇಶದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಲು ನೆರವಾಗಲಿವೆ.
ಎಲ್ ನಿನೋ ವಿದ್ಯಮಾನ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವ:ಮುಂಬರುವ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ ನಿನೋ (El Niño) ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ 80% ಸಂಭವನೀಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಸಮಭಾಜಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಎಲ್ ನಿನೋ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ ನಿನೋ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಲಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಲಾ ನಿನಾ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಭಾರತದ ಮುಂಗಾರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ ನಿನೋ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಚಂಡಮಾರುತ ಮತ್ತು ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತಹ ವಿಪರೀತ ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಜೀವಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪದವಾಗಿದ್ದು ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಆಯಾಮಗಳು:ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಭಾರತ ಭೇಟಿಯು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಭೂ-ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಆಕ್ಟ್ ಈಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಲಾಡನ್ ಮಲ್ಟಿ-ಮೋಡಲ್ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲಿವೆ. ಆದರೆ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ನ ಚೀನಾ ಅವಲಂಬನೆ, ಅಕ್ರಮ ನುಸುಳುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಡ್ರಗ್ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಗಡಿ ಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ. 2024 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ರೂಪಾಯಿ-ಕ್ಯಾಟ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಿದೆ.
ಭಾರತದ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಾಧನೆ: ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನ:ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2025 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ 37 GW ಸೌರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿರುವ ಭಾರತವು, ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸೌರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಒಟ್ಟು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ನಂತರ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 3 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. 2025 ರಲ್ಲಿ, ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸುಮಾರು 5% ಅನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದಲೇ ಪೂರೈಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಸೌರ ವಿಕಿರಣ, PM-KUSUM ಹಾಗೂ ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್ ಯೋಜನೆಗಳಂತಹ ದೃಢವಾದ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟದ (ISA) ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರವು ಈ ಅಗಾಧವಾದ ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪೀಠ ಯೋಜನೆ: ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆ: ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ನಾವೀನ್ಯಕಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಶೋಧನಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪೀಠ (PMRC) ಯೋಜನೆ 2026 ನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅರೆವಾಹಕಗಳಂತಹ 13 ಆಯಕಟ್ಟಿನ ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಅತಿಥೇಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ PMRC ಫೆಲೋಗಳೆಂಬ ಮೂರು-ಸ್ತಂಭಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. ಐಐಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಐಐಎಸ್ಸಿಯಂತಹ ಏಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಫೆಲೋಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಫೆಲೋಶಿಪ್, ಅಗತ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಅನುದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ-ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ:ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಲ್ಯಾಣ-ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನದಿಂದ ಮಹಿಳಾ-ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ (women-led development) ಮಾದರಿಯತ್ತ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಯೋಜನೆಗಳ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕರನ್ನಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. PMMVY, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ್ ನಂತಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಆರೋಗ್ಯ, ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ನಿರಂತರವಾದ ಲಿಂಗ ವೇತನ ಅಂತರ, ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಸಮಾನತೆಯಂತಹ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. 2047 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಮಗ್ರ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣವು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ.
