ಸುದ್ದಿ - ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ಮುಂಬರುವ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ ನಿನೋ (El Niño) ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ 80% ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ, ಇದು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನದ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ಎಲ್ ನಿನೋ, ಪ್ರತಿ 2 ರಿಂದ 7 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 9-12 ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಒಣ ಹವಾಮಾನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

• ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು (WMO) ಮುಂಬರುವ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ 80% ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಎಲ್ ನಿನೋ ಮತ್ತು ಲಾ ನಿನಾ ಇವು ಎಲ್ ನಿನೋ-ದಕ್ಷಿಣ ಆಂದೋಲನದ (ENSO) ವಿರುದ್ಧ ಹಂತಗಳಾಗಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಂದೋಲನವು (Southern Oscillation) ಉಷ್ಣವಲಯದ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡದ ಸುಸಂಬದ್ಧವಾದ ಅಂತರ್-ವಾರ್ಷಿಕ ಏರಿಳಿತವಾಗಿದೆ.

ಎಲ್ ನಿನೋ (El Niño)

• ಎಲ್ ನಿನೋ ಎಂದರೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ" ಎಂದರ್ಥ.
• ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಸಮಭಾಜಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನದ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಇದು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಪ್ರತಿ 2-7 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 9-12 ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ನಡುವೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್-ಫೆಬ್ರವರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರುತ್ತದೆ.

ಲಾ ನಿನಾ (La Niña)

• ಲಾ ನಿನಾ ಎಂದರೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿ" ಎಂದರ್ಥ.
• ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ-ಮಧ್ಯ ಸಮಭಾಜಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನದ ಕುಸಿತದಿಂದ (ತಂಪಾಗುವಿಕೆ) ಇದು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಎಲ್ ನಿನೋ ಪ್ರಭಾವ

• ಜಾಗತಿಕ: ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ ಮುಂತಾದೆಡೆ ತೇವಾಂಶ ಭರಿತ (ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ) ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ, ಕೆರಿಬಿಯನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಣ ಹವಾಮಾನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
• (ಪೆರು ಕರಾವಳಿಯ ಆಚೆಗೆ) ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮುಖ ಹರಿವು (upwelling) ಶೀತ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ-ಭರಿತ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಡಿಮೆ ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್ (phytoplankton) ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯ ವ್ಯತ್ಯಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತದ ಮೇಲೆ: ಇದು ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಲಾ ನಿನಾ ಭಾರತದ ಮುಂಗಾರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಚಂಡಮಾರುತಗಳು, ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚುಗಳಂತಹ ವಿಪರೀತ ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆಗಳ ಅಪಾಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಾನವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.