ಸುದ್ದಿ -  ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯದಂತಹ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (UNEP) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 5, 2026 ರಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ 'ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ'ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರ: 2026ರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ದೇಶವು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಘೋಷವಾಕ್ಯ (Theme) : “Inspired by Nature: For Climate. For Our Future.” (ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ: ಹವಾಮಾನಕ್ಕಾಗಿ. ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ.)
• ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಚಾರ ಸಂದೇಶ: #NowForClimate
• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು (UNGA) 1972ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 5 ಅನ್ನು 'ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ'ವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (UNEP) ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ತರುವಾಯ, 1973ರ ಜೂನ್ 5 ರಂದು 'ಒಂದೇ ಒಂದು ಭೂಮಿ' (Only One Earth) ಎಂಬ ಘೋಷವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಸರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು

• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆಂಟೋನಿಯೊ ಗುಟೆರೆಸ್ ಅವರ ಸಂದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಗತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ:

• ಕಳೆದ 11 ವರ್ಷಗಳು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಾಪಮಾನ ದಾಖಲಾದ ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಪೂರ್ವದ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 1.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ (1.5°C) ಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಪರಿಸರ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳು

• ಪ್ರಸ್ತುತ ಸವಾಲುಗಳು: ತ್ವರಿತ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಗತಿಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಗಂಭೀರವಾದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುಸಿತ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಅಭಾವದಂತಹ ತೀವ್ರ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು (SDGs) ಸಾಧಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಳಕಂಡ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ:

• ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ: ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರಲು ಭಾರತವು ವ್ಯಾಪಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳ ಉತ್ತೇಜನ (EV) : ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇ-ಮೊಬಿಲಿಟಿ (e-Mobility) ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರಂತರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
• ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್ (LiFE) : ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ಆರಂಭಿಸಿದ ಈ ಜಾಗತಿಕ ಜನಾಂದೋಲನವು, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುವ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ.