ಸುದ್ದಿ - ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ 'ಜಿರಳೆ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ' (CJP) ರಚನೆಯು ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಆದೇಶ, 1968 ರ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮರುಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳ (ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ) ಆದೇಶ, 1968 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಪಕ್ಷಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ:
- ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪಕ್ಷಗಳು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಮಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಮೀಸಲು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
- ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯದ ಪಕ್ಷಗಳು: ಇವುಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷದ ಮಾನ್ಯತೆಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಸಾಧನೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತಲುಪದ ನೋಂದಾಯಿತ ಪಕ್ಷಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮುಕ್ತ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಕೋರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರು ಬಯಸಿದ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಭರವಸೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಮುಕ್ತ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ:
- ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇ 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪಟ್ಟಿಯು 184 ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ಉಪಕರಣಗಳು ಮುಂತಾದ ದೈನಂದಿನ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರಿವೆ.
- ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜ್ಯಗಳ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪಕ್ಷಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಂಘರ್ಷವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಪಕ್ಷಗಳು ಪರಸ್ಪರರ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧ:
- 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಗಳ ನಂತರ, ಆಯೋಗವು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.
- ಈ ನಿಷೇಧ ಜಾರಿಯಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷವು (BSP), ಪೂರ್ವ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ವಿನಾಯಿತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ 'ಆನೆ' ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
'ಜಿರಳೆ'ಯು CJP ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಬಹುದೇ?
- CJP ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇವಲ ಒಂದು ಯುವ ಒತ್ತಡದ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ನೋಂದಾಯಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಲ್ಲ. ಅದು ನೋಂದಣಿಯಾದರೂ ಸಹ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯದ ಪಕ್ಷವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಮುಕ್ತ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದೇ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಜಿರಳೆ' ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಕೋರುವ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.