ಸುದ್ದಿ -  ಭಾರತವು ಅಂದಾಜು 672.07 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು (crude oil reserves) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಡಲಾಚೆಯ (31%), ಅಸ್ಸಾಂ (21.5%), ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.

ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳು:

• ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಗ್ರಾಹಕ, 4ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಕರಣಾ (refiner) ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಮದುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು (Natural gas reserves) ಅಂದಾಜು ~1,000 ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟಿದ್ದು, ಇವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಡಲಾಚೆಯಲ್ಲಿ (Western Offshore) ಹಾಗೂ ತರುವಾಯ ಪೂರ್ವ ಕಡಲಾಚೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

• ಈ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು (MoU) ಈ ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಶೋಧನೆ (exploration) ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ:

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆ: ಭಾರತವು 672.07 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಅಂದಾಜು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು (31%) ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಮುಂಬೈ ಹೈ (Mumbai High) ಕ್ಷೇತ್ರ.
• ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ: ಅಸ್ಸಾಂ (21.5%), ತರುವಾಯ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್.
• ಅಸ್ಸಾಂನ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಡಿಗ್ಬೋಯ್ (ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು), ನಹರ್ಕಟಿಯಾ, ರುದ್ರಸಾಗರ್, ಲಕ್ವಾ ಮತ್ತು ಲಖ್ಮನಿ.
• ರಾಜಸ್ಥಾನ: ಬಾರ್ಮರ್, ಇತ್ಯಾದಿ.
• ಗುಜರಾತ್: ಅಂಕಲೇಶ್ವರ, ಖಂಬಾತ್ ಅಥವಾ ಲುನೇಜ್ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕಲೋಲ್, ಮೆಹ್ಸಾನಾ, ಅಲಿಯಾಬೆಟ್ ಇತ್ಯಾದಿ.
• ಬಳಕೆ: ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಗ್ರಾಹಕ, 4ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ರಾಷ್ಟ್ರ ಹಾಗೂ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಮದುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ

• ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಒಟ್ಟು ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಯ ಶೇಕಡಾ 51.4 ರಷ್ಟನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (2024 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯು 36.11 BCM ಆಗಿತ್ತು).
• ಸಂಯೋಜನೆ: ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೀಥೇನ್ (CH₄) ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ದ್ರವಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (CO2) ಹಾಗೂ ನೀರಾವಿಯಂತಹ (water vapor) ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್-ಅಲ್ಲದ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಅಂದಾಜು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು: ~1,000 ಬಿಲಿಯನ್ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗಳು.
• ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಕಡಲಾಚೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ ಹಾಗೂ ತರುವಾಯ ಪೂರ್ವ ಕಡಲಾಚೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಂದಾಜು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ: ಅಸ್ಸಾಂ.