2026ರ ಜಿ7 ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪಾತ್ರ: ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಎವಿಯನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2026ರ ಜಿ7 ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರ ದೇಶವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಭಾರತವು, ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ ತತ್ವದಡಿ ಸಮಾನತೆಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿತು. 1975ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಏಳು ಮುಂದುವರಿದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಸುಧಾರಣೆ, ಐಎಂಎಫ್-ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ 3-ಸ್ತಂಭಗಳ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಣಕಾಸು ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ಸಂಘಟಿತ ಎಬೋಲಾ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಂಶೋಧನೆ, ಅಮೆರಿಕಾ-ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದದ ಸ್ವಾಗತ ಮತ್ತು ಮಾದಕವಸ್ತು ಜಾಲಗಳ ನಿಗ್ರಹದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದು ಯುಪಿಎಸ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಹವಾಮಾನ ಒಪ್ಪಂದ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿಧಿ 2 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜಂಟಿ ಕ್ರೆಡಿಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ (JCM) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿವೆ. ಇದು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಾರ್ಬನ್-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿ ಹಾಗೂ ತೃತೀಯ-ಪಕ್ಷದ ಪರಿಶೀಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಂದಾವಣೆಗಳು ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ಗಳ ದ್ವಿಗುಣ-ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋದಂತಹ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ-ಕಾರ್ಬನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು (NDCs) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಬಂಧನ: ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 22 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಬಂಧನ ಎನ್ನುವುದು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆದರಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯಾಂಗವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ಇದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವ್ಯಾಪಕ ದುರ್ಬಳಕೆ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ" ಎಂಬ ಪದದ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಅಲಹಾಬಾದ್ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಇದರ ನಿಯಮಿತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು 44ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.
ಅಸ್ಸಾಂನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಜಿಐ (GI) ಮಾನ್ಯತೆ: ಅಸ್ಸಾಂನ ನಾಲ್ಕು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಕಾರ್ಬಿ ಆಂಗ್ಲಾಂಗ್ ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಅಸ್ಸಾಂ ಬಿಹು ಪೆಪಾ, ಅಸ್ಸಾಂ ಬಿದಿರಿನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಯೋರಿ ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕಗಳ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಜಿಐ (GI) ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ನಬಾರ್ಡ್ (NABARD) ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸಾಧಿಸಲಾದ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನಿಂದ, ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿರುವ ನಬಾರ್ಡ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಜಿಐ-ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ 12 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 1999 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಈ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೂ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
2026 ರ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GPI) ವರದಿ:ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IEP) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 2026 ರ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (Global Peace Index) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಯು ಸತತ 12 ನೇ ವರ್ಷವೂ ಕುಸಿದಿದೆ. 163 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸತತ 19 ನೇ ವರ್ಷವೂ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ರಷ್ಯಾ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಮಣಿಪುರದ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತವು 12 ಸ್ಥಾನ ಕುಸಿದು 127 ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಈ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು (61) ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜ್ಯ-ಆಧಾರಿತ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನ:2026 ರ ಬಾನ್ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಮ್ಮೇಳನವು (SB64) ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ COP31 ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಅಧಿವೇಶನವಾಗಿದೆ. 1994 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ UNFCCC ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ 2035 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮ ಇಂಧನ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪಾಲನ್ನು 35% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಜಾಗತಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ-ವಲಯದ ಇಂಧನ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 25% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ (GHG) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಈ ಗುರಿಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಹೊಸ ಶಕೆ: ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ ಭೇಟಿಯು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವವಾದ "ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಟ್ ಡಬಲ್ ಕ್ರಾಸ್" ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕೋಸಿಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗಾಗಿ (AI) ಮೊದಲ ICCR ಪೀಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 8 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ತಲುಪಿರುವ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಗಣನೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಿಕ್ಕುಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, PSLV-XL ಮೂಲಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ SKcube ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಯು ಯಶಸ್ವಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಜಲ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಗಳು: ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ತೀವ್ರ ಜಲ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, 2050 ರ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದ ತಲಾ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯು 1,200 ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುವ ಆತಂಕಕಾರಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಜಲಮೂಲಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪೂರೈಕೆಯ ಅಸಮತೋಲನ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಅತಿಯಾದ ಅಂತರ್ಜಲ ಬಳಕೆಯು ಈ ಜಾಗತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಜಲ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹಣಕಾಸು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಆಧಾರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಜಲ ಮಿಷನ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ತೀರಾ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೇಶದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
