ಸುದ್ದಿ - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಭಾರತದ ಜಲಾಶಯಗಳು ಸುಮಾರು 102.18 GW ನಷ್ಟು ತೇಲುವ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಯು ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸೌರ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹರಿಯಾಣದ ಗುರುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸೌರಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಮಿಷನ್ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ತೇಲುವ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಜಲಾಶಯಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಂತಹ ಜಲಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಸೌರ ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ (PV) ಫಲಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
- ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (~16 GW), ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (~14 GW), ಕರ್ನಾಟಕ, ಒಡಿಶಾ, ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ತೇಲುವ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
- ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ, ತೇಲುವ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 2024 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು 6 GW ತಲುಪಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 90% ರಷ್ಟು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ (ಚೀನಾ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ).
- ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ (600 MW) ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತೇಲುವ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ತೆಲಂಗಾಣದ ರಾಮಗುಂಡಂ (100 MW) ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬೃಹತ್-ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ತೇಲುವ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ.
ತೇಲುವ ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಅನುಕೂಲಗಳು
- ಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷ ಬಳಕೆ: ಜಲಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
- ಕಡಿಮೆಯಾದ ನೀರಿನ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ: ಸೌರ ಫಲಕಗಳು ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಆವರಿಸುವುದರಿಂದ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
- ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ: ಭೂ-ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಫಲಕಗಳ ಕೆಳಗಿರುವ ನೀರು ತಂಪಾಗಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸೌರ ಫಲಕದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ: 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 500 GW ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಭಾರತದ ಗುರಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ತೇಲುವ ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಸವಾಲುಗಳು
- ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಂಭಿಕ ವೆಚ್ಚ: ತೇಲುವಿಕೆಗಳು (floats), ಆಂಕರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಲನಿರೋಧಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ನೆಲದ-ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸುವ ಸೌರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಿಂತ ತೇಲುವ ಸೌರ ಯೋಜನೆಗಳು ಸುಮಾರು 25% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾಗಿವೆ.
- ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ ಕೇಬಲ್ ಹಾನಿ, ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುವ ತೇಲುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮಾನ ಪ್ಲವನತೆ (buoyancy) ಯಂತಹ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.
- ಸೀಮಿತ ಸೂಕ್ತ ಜಲಮೂಲಗಳು: ಸಾಕಷ್ಟು ಆಳ, ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಿಡ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸಾಮೀಪ್ಯದಂತಹ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಜಲಾಶಯಗಳು ಮಾತ್ರ ನಿಯೋಜನೆಗೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿವೆ.