ಸುದ್ದಿ -  ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು BCGCL (BHEL-CIL ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮ) ದೇಶೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ದಿನಕ್ಕೆ 2,000 ಟನ್ ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣವು ಭಾರತದ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಆಮದಿನ ಅಂದಾಜು ರೂ. 2.7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು, ರೂ. 2.5-3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು 50,000 ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.
• ಭಾರತವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಅನಿಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

• ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತ್ ಹೆವಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BHEL) ಮತ್ತು ಕೋಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (CIL) ನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾದ ಭಾರತ್ ಕೋಲ್ ಗ್ಯಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BCGCL) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು BHEL ನಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದಿನಕ್ಕೆ 2,000 ಟನ್ ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಅನಿಲವಾಗಿ (syngas) ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಇದನ್ನು ಮೆಥನಾಲ್, ಯೂರಿಯಾ, ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್, ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳಂತಹ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

• ಆಮದು ಕಡಿತ: ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಅಂದಾಜು ರೂ. 2.7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಅಂತಿಮ-ಬಳಕೆಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
• ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಉತ್ತೇಜನ: ಅನಿಲೀಕರಣವು ರೂ. 2.5 ರಿಂದ 3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 25 ಯೋಜನೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 50,000 ನೇರ/ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬೃಹತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ; ಇದು 400 ಶತಕೋಟಿ ಟನ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವದ ಐದನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ದೇಶೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಳಕೆ ಖಾತರಿ: ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲಗಳಿಗಾಗಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಶೇಲ್ ಅನಿಲ ಕ್ರಾಂತಿ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇತ್ಯಾದಿ).

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣ ಮಿಷನ್: 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಅನಿಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಮೇಲ್ಮೈ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು/ಲಿಗ್ನೈಟ್ ಅನಿಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನೆ.
• ರೂ. 8,500 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು (PSUs) ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಲಿಗ್ನೈಟ್ ಅನಿಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳ (2024) ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆ.
• ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭೂಗತ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆ (2024).