ಸುದ್ದಿ - ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (ಅಮೇರಿಕಾ) ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ದೇಶಗಳು 14 ಅಂಶಗಳ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಪತ್ರಕ್ಕೆ (MoU) ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ. ಅಮೇರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸಹಿ ಮಾಡಿರುವ ಈ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಪತ್ರವು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಪೂರಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:
- ಖಾಯಂ ಕದನ ವಿರಾಮ: ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ದೇಶಗಳು ಲೆಬನಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ಬಲಪ್ರಯೋಗ ಅಥವಾ ಬಲಪ್ರಯೋಗದ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ.
- ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮರುಮುಕ್ತಾಯ: ಅಮೇರಿಕಾ ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಿದೆ, ಹಾಗೂ ಇರಾನ್ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲಿದೆ.
- ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆ: ಇರಾನ್ನ ತೈಲ ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅಮೇರಿಕಾ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.
- ಆರ್ಥಿಕ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ: ಇರಾನ್ನ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲು ಅಮೇರಿಕಾ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.
- ಪರಮಾಣು ಬದ್ಧತೆಗಳು: ಇರಾನ್ ತಾನು ಪರಮಾಣು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪರಮಾಣು ಮಾತುಕತೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ತನ್ನ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂ ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು IAEA ಉಸ್ತುವಾರಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ.
- ಉಸ್ತುವಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಜಂಟಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು.
- UNSC ಅನುಮೋದನೆ: ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ (UNSC) ಕಡ್ಡಾಯ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಅಂತಿಮ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ: ಉಭಯ ದೇಶಗಳು 60 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಸಮಗ್ರವಾದ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ರೂಪಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಅಮೇರಿಕಾ–ಇರಾನ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು:
- ಲೆಬನಾನ್–ಹೆಜ್ಬೊಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆ: ಹೆಜ್ಬೊಲ್ಲಾ ಒಡ್ಡಿರುವ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಲೆಬನಾನ್ನಿಂದ ತನ್ನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹೆಜ್ಬೊಲ್ಲಾ ತನ್ನ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.
- ಸಂಕುಚಿತ ಮಾತುಕತೆಯ ಕಾಲಾವಧಿ: ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ 60 ದಿನಗಳ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ಸಮಗ್ರ ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2015 ರ ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದದ (JCPOA) ಮಾತುಕತೆಗೆ 18 ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಈ ಜಂಟಿ ಸಮಗ್ರ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು (JCPOA) ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅದರ ಕಡ್ಡಾಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸನ್ದಿನ ವಿಧಿ 25 ರ ಮೂಲಕ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
- ಬಗೆಹರಿಯದ ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣದ ಸಮಸ್ಯೆ: ಒಪ್ಪಂದವು ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣದ ಅನುಮತಿಸಬಹುದಾದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಥವಾ ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂ ದಾಸ್ತಾನಿನ ಅಂತಿಮ ವಿಲೇವಾರಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ, ಇದು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಿದೆ.
- ಹಣಕಾಸಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ: ಒಪ್ಪಂದವು ಇರಾನ್ಗಾಗಿ 300 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಧಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಧನಸಹಾಯದ ಬದ್ಧತೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು.
- ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಜಾಲದ ಆತಂಕಗಳು: ಇರಾನ್ನ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಗುಂಪುಗಳಾದ ಹೆಜ್ಬೊಲ್ಲಾ, ಹಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಹೂತಿಗಳಿಗೆ ಅದು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಬಲದ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಂದವು ಮೌನವಾಗಿದೆ, ಇವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.