ಭಾರತದ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ: ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆ (ABS) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಧನೆಗಳು:ಭಾರತದ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆ (ABS) ಚೌಕಟ್ಟು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಮಾನ ಲಾಭ-ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 2008 ರಿಂದ 266 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 145 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ (BMCs), ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಒಪ್ಪಂದ (CBD) ಮತ್ತು ನಗೋಯಾ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಇದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಸ್ತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (NBA, ರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳು, ಮತ್ತು BMC ಗಳು) ಮೂಲಕ ಈ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು ಅತ್ಯಂತ ಸುಸ್ಥಿರವಾದ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ವರದಿಗಳನ್ವಯ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರಿಂದ ಮೂರು ನೂತನ ದೇಶೀಯ ನೌಕಾ ಹಡಗುಗಳಾದ ಐಎನ್ಎಸ್ ದೂನಗಿರಿ, ಐಎನ್ಎಸ್ ಸಂಶೋಧಕ್ ಮತ್ತು ಐಎನ್ಎಸ್ ಅಗ್ರೇಗಳ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಯು ಭಾರತದ ಕಡಲ ಯುದ್ಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರದ ಗಾತ್ರದ ಶೇಕಡ 95 ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ 3 ದಶಲಕ್ಷ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವು ಅಪಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾಗರ್ ಮತ್ತು ಮಹಾಸಾಗರ್ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾ, ಸಮುದ್ರ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ನಿವ್ವಳ ಭದ್ರತಾ ಒದಗಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ.
ಬೊಲಿವಿಯಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಶ್ಚಿಮ-ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಭೂಆವೃತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಬೊಲಿವಿಯಾವು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ, ಬೊಲಿವಿಯಾವು ಪೆರುವಿನೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬೃಹತ್ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವಾದ ಟಿಟಿಕಾಕಾ ಸರೋವರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಬೊಲಿವಿಯಾ, ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಮತ್ತು ಚಿಲಿ ದೇಶಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಲಿಥಿಯಂ ತ್ರಿಕೋನವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಶೇಕಡ 50 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಲಿಥಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶವು, ಭವಿಷ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನಗಳ ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಖುರಾಸಾನಿ ಹುಣಸೆಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಮಾನ್ಯತೆ: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಧಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಂಡುವಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮೂಲದ ಬಾವೊಬಾಬ್ ಮರದ ಹಣ್ಣಾದ ಖುರಾಸಾನಿ ಹುಣಸೆಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆ. 14-15ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಹಣ್ಣು, ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾಂಡು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಾವೊಬಾಬ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ, ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಈ ಅಪರೂಪದ ವೃಕ್ಷ ಪ್ರಭೇದದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಭಾರತದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆ:ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರಬಲ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ರ ಯಶಸ್ವಿ ಇಳಿಯುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಪ್ರಥಮ ದೇಶ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ, ಹಾಗೂ ಮಂಗಳಯಾನ, ಆದಿತ್ಯ-ಎಲ್ 1 ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಗಗನ್ಯಾನ್ (Gaganyaan) ಯೋಜನೆಗಳು ನಮ್ಮ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿವೆ. 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 8 ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ, ನೂತನ ನೀತಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಸ್ಪೇಸ್ ವಿಷನ್ 2047' ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ್ ಸ್ಟೇಷನ್ (BAS) ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಭವಿಷ್ಯದ ಸುಧಾರಿತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಿಗೆ ಭದ್ರವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ.
