ಸುದ್ದಿ -  ಮನಿಯಾರ್ ಇಲಿಯಾಸ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ಶೇಖ್ ರಿಯಾಜ್ ವಿರುದ್ಧ ಪಿ. ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರ

• ವಿಧಿ 19: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(d) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾದ ಸಂಚಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಡಿಗೆಯ ಸ್ಥಳಗಳು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಶಾಂತಿಯುತ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ, ವಿಧಿ 19(1)(a), (b), ಮತ್ತು (c) ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.
• ವಿಧಿ 21: ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಘನತೆಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪಾದಚಾರಿ ಸಂಚಾರವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
• ರಾಜ್ಯವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಸಂಭವಿಸುವ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕೋರಲು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು (Restitutionary remedies) ಈ ತೀರ್ಪು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.

ಸುರಕ್ಷಿತ ಪಾದಚಾರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು

• ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2014: ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲಿನ ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1988: ವಾಹನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಿಕಲಚೇತನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2016: ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ರಸ್ತೆಗಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು (IRC:103): ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿ-ಸ್ನೇಹಿ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
• ಪಂಜಾಬ್‌ನ 2023 ರ ಆದೇಶ: ನಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಂದು ನೀತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಮತ್ತು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.