ಸುದ್ದಿ - ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲಗಳು: ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು, ಬೇಟೆಯಾಡಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಅಗ್ರ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳು.
ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳು:
- ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲಗಳ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ (IBCA): 7 ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು (ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ, ಚಿರತೆ, ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಚೀತಾ, ಜಾಗ್ವಾರ್, ಪ್ಯೂಮಾ) ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು 2023 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ 95-ದೇಶಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ.
- ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ: 7 ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗಾಗಿ IUCN, CITES, ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2022 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲಗಳು ಅಗ್ರ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿದ್ದು, ಬೇಟೆಯಾಡಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
IBCA ಕುರಿತು
- ಉಗಮ: ಇದು 2023 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 'ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್' ನ 50 ವರ್ಷಗಳ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 95 ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲ ಶ್ರೇಣಿಯ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಣಿಯಿಲ್ಲದ ದೇಶಗಳ ಬಹು-ರಾಷ್ಟ್ರ, ಬಹು-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ.
- ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು: 7 ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲಗಳಾದ ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ, ಚಿರತೆ, ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಚೀತಾ, ಜಾಗ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯೂಮಾಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ.
- ಉದ್ದೇಶ: ಪಾಲುದಾರರ ನಡುವೆ ಸಹಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಭಂಡಾರವಾಗಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವುದು.
- ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ: ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC) ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA).
- ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ.
7 ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ
|
ಬೃಹತ್ ಮಾರ್ಜಾಲ |
IUCN ಸ್ಥಿತಿ |
CITES ಸ್ಥಿತಿ |
ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2022 |
|
ಹುಲಿ (Panthera tigris) |
ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ |
ಅನುಬಂಧ I |
ಅನುಸೂಚಿ 1 |
|
ಸಿಂಹ (Panthera leo) |
ದುರ್ಬಲ |
ಅನುಬಂಧ I (ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ); ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅನುಬಂಧ II ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. |
ಅನುಸೂಚಿ 1 ಮತ್ತು 4 |
|
ಚಿರತೆ (Panthera pardus) |
ದುರ್ಬಲ |
ಅನುಬಂಧ I |
ಅನುಸೂಚಿ 1 |
|
ಹಿಮ ಚಿರತೆ (Panthera uncia) |
ದುರ್ಬಲ |
ಅನುಬಂಧ I |
ಅನುಸೂಚಿ 1 |
|
ಚೀತಾ (Acinonyx jubatus) |
ದುರ್ಬಲ |
ಅನುಬಂಧ I |
ಅನುಸೂಚಿ 1 |
|
ಜಾಗ್ವಾರ್ (Panthera onca) |
ಬೆದರಿಕೆಗೊಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ |
ಅನುಬಂಧ I |
ಅನುಸೂಚಿ 4 |
|
ಪ್ಯೂಮಾ (Puma concolor) |
ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿ |
ಅನುಬಂಧ I (ಕೋಸ್ಟರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪನಾಮಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ); ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅನುಬಂಧ II ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. |
- ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2022 ಯು CITES ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಅಧ್ಯಾಯ VB ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು CITES ಅನುಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಸೂಚಿ 4 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.