ಸುದ್ದಿ - ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆ (DAE) ಯು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಾಮ್ರ-ಕ್ಲೋರಿನ್ ಉಷ್ಣರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜಲಜನಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿತು.
ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮಗಳು:
- ಈ ಘಟಕವು ಕಲ್ಪಾಕಂನ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ (IGCAR) ಕ್ಷಿಪ್ರ ಉತ್ಪಾದಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (FBTR) ನಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
- ಇತರ ಜಲಜನಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಬೆ ಮೀಥೇನ್ ರಿಫಾರ್ಮಿಂಗ್ (SMR) ನಂತಹ ಉಷ್ಣರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.
- ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆ (DAE) ಯಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡ ಈ ಘಟಕವು, ಭಾಭಾ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ (BARC) ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಾಮ್ರ-ಕ್ಲೋರಿನ್ ಉಷ್ಣರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ಕ್ಷಿಪ್ರ ಉತ್ಪಾದಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (FBTR) ನ ಬಳಕೆ: ಇದು ಕಲ್ಪಾಕಂನ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (IGCAR) ಇರುವ FBTR ನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಪರಮಾಣು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
- 1971 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ IGCAR, DAE ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
- ಇಂಧನಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ FBTR ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ.
- ಭಾರತದ ಮೂರು-ಹಂತದ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾದ 500 MWe ಮೂಲಮಾದರಿ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಉತ್ಪಾದಕ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (PFBR) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
- ತಾಮ್ರ-ಕ್ಲೋರಿನ್ (Cu-Cl) ಉಷ್ಣರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಇದು ನೀರನ್ನು ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲು ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನಿಂದ ಅಧಿಕ-ತಾಪಮಾನದ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
- Cu-Cl ಚಕ್ರವು ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಉಷ್ಣರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಲಜನಕ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು
- ಉಷ್ಣರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು: ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಅಥವಾ ಜೀವರಾಶಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅಣುರಚನೆಯಿಂದ ಜಲಜನಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಹಬೆ ಮೀಥೇನ್ ರಿಫಾರ್ಮಿಂಗ್ (SMR).
- SMR ನಲ್ಲಿ, ವೇಗವರ್ಧಕದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ 3-25 ಬಾರ್ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ-ತಾಪಮಾನದ ಹಬೆಯೊಂದಿಗೆ (700-1000 °C ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ) ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಇಂಗಾಲದ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್, ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಜಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
- ವಿದ್ಯುದ್ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು: ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜಕಗಳು ನೀರನ್ನು ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
- ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕ (PEC) ಜಲ ವಿಭಜನೆ: ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ಅರೆವಾಹಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನೀರಿನಿಂದ ಜಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.