ಸುದ್ದಿ -  ಇಸ್ರೋ ಗಗನ್‌ಯಾನ್‌ನ ಧುಮುಕುಕೊಡೆ (parachute) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಸಬ್-ಆರ್ಬಿಟಲ್  ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ ಫಾರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್ (SOLVE) ಘನ ಮೋಟಾರ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಧುಮುಕುಕೊಡೆ ನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲು (sea splashdown) SOLVE ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಘಟಕವನ್ನು (Crew Module) 10-17 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.

ಗಗನ್‌ಯಾನ್ ಮಿಷನ್:

• ಮೂವರು ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ 400 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರದ ಕೆಳ-ಭೂ ಕಕ್ಷೆಗೆ (LEO) ಕಳುಹಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 'ವ್ಯೋಮಮಿತ್ರ' ಮೊದಲ ಮಾನವರಹಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
• ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ (Static Test Facility) ಸಬ್-ಆರ್ಬಿಟಲ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ ಫಾರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್ (SOLVE) ಘನ ಮೋಟಾರ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.
• ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು (Integrated Parachute Tests) ನಡೆಸಲು ಇಸ್ರೋ ಘನ ಮೋಟಾರ್ ಆಧಾರಿತ SOLVE ಅನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

SOLVE ಕುರಿತು:

• ಉದ್ದೇಶ: ಇದು ಗಗನ್‌ಯಾನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಘಟಕದ (Crew Module) ವೇಗವರ್ಧನೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ (deceleration) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಪರೀಕ್ಷಾ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕಾರ್ಯ: ಇದು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಘಟಕವನ್ನು 10–17 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ, ತದನಂತರ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು 10 ಧುಮುಕುಕೊಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.
• ಘಟಕ: ಇದರ ಘನ ಮೋಟಾರ್ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೋಲಾರ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ (PSLV) ಸ್ಟ್ರಾಪ್-ಆನ್ ಮೋಟಾರ್‌ನಿಂದ (Strap-on Motor) ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಗಗನ್‌ಯಾನ್ ಮಿಷನ್ ಕುರಿತು

• ಭಾರತದ ಚೊಚ್ಚಲ ಮಾನವ ಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನವು 3 ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ 400 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರದ ಕೆಳ-ಭೂ ಕಕ್ಷೆಗೆ (Low Earth Orbit) ಕಳುಹಿಸಿ, ತದನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಜಲಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗೈನಾಯ್ಡ್ (ಮಹಿಳಾ ರೋಬೋಟ್) 'ವ್ಯೋಮಮಿತ್ರ' ಗಗನ್‌ಯಾನ್‌ನ ಮೊದಲ ಮಾನವರಹಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.

ಗಗನ್‌ಯಾನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಘಟಕಗಳು

• ಹ್ಯೂಮನ್-ರೇಟೆಡ್ LVM3 (HLVM3): ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ LVM3 ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (CES) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮೂರು-ಹಂತದ ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿದೆ.
• ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (CES): ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದಿಂದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಘಟಕವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ತುರ್ತು ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
• ಆರ್ಬಿಟಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ (OM): ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
• ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಘಟಕ (CM): ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಳ್ಳ (life support) ಒತ್ತಡದ, ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಘಟಕ.
• ಸೇವಾ ಘಟಕ (SM): ಇದು ನೂಕುಬಲ (propulsion), ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (LSS): ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಘಟಕದ ಒಳಗೆ ಭೂಮಿಯಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉಷ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು: ಇದು ಉಷ್ಣ ಕವಚ (heat shield), ಧುಮುಕುಕೊಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಮಾನವ-ಕೇಂದ್ರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು: ಹ್ಯೂಮನ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಬಯೋಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ.