ಸುದ್ದಿ –  ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಶಕ್ತಗೊಳಿಸಲು, ಸ್ಪಂದನಾಶೀಲ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MoTA) ‘ಆದಿ ಕರ್ಮಯೋಗಿ ಅಭಿಯಾನ‘  ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬುಡಕಟ್ಟು ತಳಮಟ್ಟದ ನಾಯಕತ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಜನಜಾತೀಯ ಗೌರವ ವರ್ಷದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಸುಳಿವುಗಳು:

• ಯಾವುದು: ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬುಡಕಟ್ಟು ತಳಮಟ್ಟದ ನಾಯಕತ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಾರಂಭ.
• ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: “ಆದಿ ಕರ್ಮಯೋಗಿ ಅಭಿಯಾನ“.
• ಯಾರು: ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MoTA).
• ಗುರಿ: ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಶಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು, ಸ್ಪಂದನಾಶೀಲ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.
• ಒತ್ತು: ಸೇವಾ , ಸಂಕಲ್ಪ, ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣ.
• ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುಂಪು: 1 ಲಕ್ಷ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ 20 ಲಕ್ಷ ಬುಡಕಟ್ಟು ಬದಲಾವಣೆ ನಾಯಕರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.
• ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಆದಿ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಗ್ರಾಮ ದೃಷ್ಟಿ 2030, ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಆದಿ ಸಹಯೋಗಿ, ಆದಿ ಸಾಥಿ.

ಆದಿ ಕರ್ಮಯೋಗಿ ಅಭಿಯಾನ: ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ನಾಯಕತ್ವ ಚಳುವಳಿ: ‘ಆದಿ ಕರ್ಮಯೋಗಿ ಅಭಿಯಾನ‘ ಅನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ 1 ಲಕ್ಷ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗ್ರಾಮಗಳು, 550 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು 30 ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 20 ಲಕ್ಷ ಬುಡಕಟ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಯ ನಾಯಕರ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಚಳುವಳಿಯೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣ: ಇದು ಧರಿ ಆಬಾ ಜನಜಾತೀಯ  ಗ್ರಾಮ ಉತ್ಕರ್ಷ್ ಅಭಿಯಾನ (DA-JGUA), ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಜಾತೀಯ  ಆದಿವಾಸಿ ನ್ಯಾಯ ಮಹಾ ಅಭಿಯಾನ (PM JANMAN) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿಕಲ್ ಸೆಲ್ ಅನೀಮಿಯಾ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ಮಿಷನ್ (NSCEM) ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ‘ಸಬ್ಕಾ ಸಾಥ್, ಸಬ್ಕಾ ವಿಕಾಸ್, ಸಬ್ಕಾ ಪ್ರಯಾಸ್, ಸಬ್ಕಾ ವಿಶ್ವಾಸ್‘ ಎಂಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಸೇವಾ, ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣ  ಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಉದ್ದೇಶಗಳು: ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜನರ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು; ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆ, ಬ್ಲಾಕ್, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಬಹು-ಇಲಾಖೆಗಳ ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು, ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ, ಜಿಲ್ಲೆ, ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ತರಬೇತುದಾರರಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.

ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಹ-ರಚನೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ “1 ಲಕ್ಷ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗ್ರಾಮಗಳು-ದೃಷ್ಟಿ 2030” ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವರವಾದ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ತಂತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಅಭಿಯಾನದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ಆದಿ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ: ಪ್ರತಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ, ಆದಿ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸಮುದಾಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ‘ಆದಿ ಸೇವಾ ಸಮಯ’ಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ, ಪ್ರತಿ ಹದಿನೈದು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ 1-2 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು, ಯುವಕರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು, ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಾರೆ.
• ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ: ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬದ್ಧತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, “ಬುಡಕಟ್ಟು ಗ್ರಾಮ ದೃಷ್ಟಿ 2030″ ಎಂಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗ್ರಾಮ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು: ಉಪಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಕುರಿತು ಲ್ಯಾಬ್ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.
• ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು: ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
  • ಆದಿ ಸಹಯೋಗಿ: ಇವರು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷಕರು, ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರರು.
  • ಆದಿ ಸಾಥಿ: ಇವರು ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು (SHGs), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ (NRLM) ಸದಸ್ಯರು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಹಿರಿಯರು, ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದು, ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಇತರೆ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ; ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ, ಸಮಸ್ಯೆ-ಪರಿಹರಣೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯುವಕರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ನಾಯಕರಿಗೆ ಸಮುದಾಯ ನಾಯಕತ್ವ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.