ಸುದ್ದಿ –  ಚೀನಾದ ತಿಯಾನ್‌ಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ (SCO) ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದವು. ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಿ ಶಹಬಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿಯೇ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪುಲ್ವಾಮಾ ದಾಳಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಭಾರತ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ವಿಕಸನ:

• 1996: ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಕಝಕಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ತಜಕಿಸ್ತಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸೇರಿ ‘ಶಾಂಘೈ ಫೈವ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಘಟನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
• 2001: ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ ಇದು ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ (SCO) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು.
• 2017: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದವು.
• 2023: ಇರಾನ್ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
• 2024: ಬೆಲಾರಸ್ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ:

• SCO ಪ್ರಸ್ತುತ 10 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, 2 ವೀಕ್ಷಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು 14 ಸಂವಾದ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಸುಮಾರು 24% ಭೂಪ್ರದೇಶ, 42% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು 20% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗತಿಕ GDP ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು:

• ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟ: SCO ಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಉಗ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದು ಸೇರಿದೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ-ವಿರೋಧಿ ವಿಭಾಗ (RATS) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಭಾವ: SCO ಅನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಸ್ಥೆ (NATO) ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಗೆ (EU) ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಪರ್ಯಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ತನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟ (SAARC) ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, SCO ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ, SCO ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.