ಸುದ್ದಿ – ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಕುರಿತ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಮಹಿಳಾ-ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿ, ಲಿಂಗಸಮತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ತಿರುಪತಿ ನಿರ್ಣಯವು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು.
• ಲಿಂಗ-ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿ ಬಜೆಟಿಂಗ್‌ ಅನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂದಕವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು STEM ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

ಮಹಿಳಾ-ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಸಬಲೀಕರಣದ ಸಕ್ರಿಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ನೋಡುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಮಹಿಳಾ-ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿ:

• ತಳಮಟ್ಟದ ನಾಯಕತ್ವ: ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿನ ಶೇ. 46ರಷ್ಟು ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರು.
• ಶಿಕ್ಷಣ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ STEMM (ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ) ಪದವೀಧರರಲ್ಲಿ ಶೇ. 43ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು.
• ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮುದ್ರಾ ಯೋಜನೆ (PMMY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 69ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 84ರಷ್ಟು ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ.

ಮಹಿಳಾ-ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು:

• ರಾಜಕೀಯ: ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಂಸದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 14ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು.
• ಆರ್ಥಿಕ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳಾ STEM ಪದವೀಧರರಿದ್ದರೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ STEM ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲು ಕೇವಲ ಶೇ. 27ರಷ್ಟಿದೆ (ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್).
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರೂಢಿಗಳು: ಪಿತೃಪ್ರಭುತ್ವದ ಮನೋಭಾವ, ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕಾಳಜಿ, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ, ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಅಸಮಾನ ವಿಭಜನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂದಕ: NFHS-5 ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 15-49 ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 33ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ (ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶೇ. 57ರಷ್ಟು).

ಮಹಿಳಾ-ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಂ, 2023 ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 33ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
• 1992ರ 73 ಮತ್ತು 74ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 33ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿವೆ.
• ಭದ್ರತೆ – ಮಿಷನ್ ಶಕ್ತಿ ಯು, ಒನ್-ಸ್ಟಾಪ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳ (OSCs) ಮೂಲಕ ಪೊಲೀಸ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ನೆರವು ನೀಡಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ – ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬೇಟಿ ಬಚಾವೋ ಬೇಟಿ ಪಢಾವೋ (BBBP) ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ.