ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಭೂಶಾಖ ಶಕ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ: 2070ರ ನಿವ್ವಳ-ಶೂನ್ಯ ಗುರಿಗಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಭೂಶಾಖ ಶಕ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ: 2070ರ ನಿವ್ವಳ-ಶೂನ್ಯ ಗುರಿಗಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ
ಸುದ್ದಿ – ದೇಶದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ಭೂಶಾಖ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು 2070 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ ನಿವ್ವಳ-ಶೂನ್ಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ:
- ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ 381 ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಮತ್ತು 10 ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
- ಅಧಿಕ ತಾಪಶಕ್ತಿಯ ಒಟ್ಟು ಅಳತೆ (high-enthalpy) (ವಿದ್ಯುತ್) ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ/ಮಧ್ಯಮ ತಾಪಶಕ್ತಿಯ ಒಟ್ಟು ಅಳತೆ (low/medium enthalpy) (ತಾಪನ, ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ, ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ) ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಿಂದ ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆಯವರೆಗೆ, ಹೈಬ್ರಿಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ತೈಲ/ಅನಿಲ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಭೂಶಾಖ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ:
- ಸುರಕ್ಷಿತ ಮರು-ಇಂಜೆಕ್ಷನ್, ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸರಣೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರ ಸಮಾಲೋಚನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
- ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ಏಕ-ಗವಾಕ್ಷಿ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು (single-window clearances) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಮಾದರಿ:
- 100% ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ, ದೇಶೀಯ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ತೈಲ-ಅನಿಲ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
- ಅಪಾಯ ಹಂಚಿಕೆ, ರಿಯಾಯಿತಿ ಸಾಲಗಳು, ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಅಂತರ ನಿಧಿ (Viability Gap Financing – VGF), ಹಸಿರು ಬಾಂಡ್ಗಳು, ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕಗಳು (feed-in tariffs), ಮಿಶ್ರ ಹಣಕಾಸು (blended finance) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
- ಅನುದಾನ ತೆರಿಗೆ/ಜಿಎಸ್ಟಿ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು, ತೆರಿಗೆ ರಜಾದಿನಗಳು, ತ್ವರಿತ ಸವಕಳಿ (accelerated depreciation), ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಹಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಸೈಟ್ಗಳು, ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ:
ಅನ್ವೇಷಣಾ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು: 3-5 ವರ್ಷಗಳು; ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು: ರಿಯಾಯಿತಿ ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ 30+ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ.
- ಕಡ್ಡಾಯ ದತ್ತಾಂಶ ಸಲ್ಲಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಭೂಶಾಖ ದತ್ತಾಂಶ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಭೂಶಾಖ ಶಕ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ: ಭೂಶಾಖ ಶಕ್ತಿಯು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬರುವ ಶಾಖವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಭಿನ್ನ ಆಳಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬಿಸಿನೀರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಶಾಖವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ತಾಪನ, ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
