ಸುದ್ದಿ –  ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ (NSCN (K)) ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವನ್ನು UAPA, 1967 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ  5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಬಂಡಾಯ, ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1967 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿಷೇಧವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, NSCN (K) ಸಂಘಟನೆಯು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು. ಈ ಗುಂಪು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಸುಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು:

• ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ: ವಸಾಹತೋತ್ತರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಡೆಗಣನೆಯ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
• ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು: ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗಾಗಿನ ಅವರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಸಶಸ್ತ್ರ ಚಳುವಳಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೊರತೆ: ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆ, ಅಸಮರ್ಪಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರಗಳು.
• ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಅಂಶಗಳು: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸವಾಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊಂದಿಗಿನ ಸರಂಧ್ರ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳು ಬಂಡುಕೋರರು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಿಷಿದ್ಧ ವಸ್ತುಗಳ ಸುಲಭ ಚಲನೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.

ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು:

• ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಿಜೋ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ (1986) ಮತ್ತು ಬೋಡೋ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ (2020) ದಂತಹ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತುಕತೆ.
• ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳು: ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (2023) ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯ (2022).
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳು: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 5ನೇ ಮತ್ತು 6ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳು, ಅನುಚ್ಛೇದ 371 (A) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಇತ್ಯಾದಿ.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪಿಎಂ-ಡಿವೈನ್ (PM-DevINE) ನಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ (MDoNER) ಹೆಚ್ಚಿದ ಅನುದಾನ.

ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಿರಂತರ ಸಂವಾದ, ತ್ವರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಬಲಿಷ್ಠ ಗಡಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸಮತೋಲಿತ ವಿಧಾನ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.