Published on: September 25, 2025
‘ಭಾರತದ ಸೌರ PV ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (ಭೂ-ಆಧಾರಿತ)’ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆ
‘ಭಾರತದ ಸೌರ PV ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (ಭೂ-ಆಧಾರಿತ)’ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆ
ಸುದ್ದಿ – ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NISE) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ‘ಭಾರತದ ಸೌರ PV ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (ಭೂ-ಆಧಾರಿತ)‘ ವರದಿಯು ಯೋಜನಾ ಸ್ಥಳ ನಿರ್ಧಾರ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ನೀತಿ-ಸಂಪರ್ಕಿತ, ಹೂಡಿಕೆಗೆ-ಸಿದ್ಧವಾದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಭಾರತದ ‘ಪಂಚಾಮೃತ‘ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ, 2047 ರ ವೇಳೆಗೆ ಇಂಧನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು 2070 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿವ್ವಳ-ಶೂನ್ಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ನವೀಕರಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ: 2014 ರಲ್ಲಿದ್ದ 749 GWp ನಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 3,343 GWp ಗೆ ಏರಿಕೆ.
- ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ: ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲದೆ, ಇತರ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಸಹ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. (ಚಿತ್ರ ನೋಡಿ)
- ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪಾಳುಭೂಮಿಯ ಸರಿಸುಮಾರು 6.69% ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೌರ ಶಕ್ತಿಯ ಪೂರ್ಣ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಇರುವ ಸವಾಲುಗಳು:
- ಭೂಸ್ವಾಧೀನ: ಬೃಹತ್ ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಭೂಮಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ಗಳು ಮೇವಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಮೃದ್ಧ ಮರುಭೂಮಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.
- ಗ್ರಿಡ್ ಸಮಗ್ರತೆ: ಹವಾಮಾನ-ಅವಲಂಬಿತ ಸೌರ ಶಕ್ತಿಯ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ಅಗ್ಗದ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಕೊರತೆ.
- ಅಧಿಕ ಆರಂಭಿಕ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ: ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಬೆಲೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಆರಂಭಿಕ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಇವೆ.
- ಇತರ ಸವಾಲುಗಳು: ಡಿಸ್ಕಾಂಗಳಲ್ಲಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ಒತ್ತಡ; ಸೌರ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ಗಳಿಗಾಗಿ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ (~80% ಚೀನಾದಿಂದ); ನೀತಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ನುರಿತ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಕೊರತೆ, ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಗುರುಗ್ರಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಸೌರ ಕೋಶ ಮತ್ತು ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ನುರಿತ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು.
- ಸೌರ ದೀದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ (Solar Didi Vision): ಸುಸ್ಥಿರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಾಯಕಿಯರನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು.
- ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್ (ಮುಫ್ತ್ ಬಿಜ್ಲಿ ಯೋಜನೆ): ದೇಶಾದ್ಯಂತ 1 ಕೋಟಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 300 ಯೂನಿಟ್ಗಳವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮನೆಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
