ಸುದ್ದಿ – ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯ (GST) ಇತ್ತೀಚಿನ ಪುನರ್‌ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಪರಿಹಾರ ಸೆಸ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಆದಾಯ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಆದಾಯ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಪರಿಹಾರ ಸೆಸ್ ಹೊಂದಿತ್ತು.

ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು:

• ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಸವೆತ: ಜಿಎಸ್‌ಟಿಯು ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರಬಲ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ವೆಚ್ಚ-ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅಸಾಮರಸ್ಯ: ರಾಜ್ಯಗಳು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಪರಿಚಯದ ನಂತರ, ಆದಾಯ-ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಅಧಿಕಾರವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದರೆ, ವೆಚ್ಚದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲಿದೆ, ಇದು ಹಣಕಾಸಿನ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪಾಲು: ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ನಿಧಿಯ ಭಾಗವಲ್ಲದ ಸೆಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್‌ಚಾರ್ಜ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಒಟ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
• ದಂಡನಾತ್ಮಕ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾನದಂಡಗಳು: ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನಗಳಿವೆ, ಇವುಗಳು ಪ್ರಗತಿಪರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ.
• ಕೇಂದ್ರದ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ: ಕೇಂದ್ರದ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳ ಆದಾಯದ 44% ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ 72%) ಈ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ದ್ರವ್ಯತೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ (liquidity management) ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಮುಂದಿನ ದಾರಿ:

• ಪುನರ್ರಚಿತ ತೆರಿಗೆ-ಹಂಚಿಕೆ ತತ್ವಗಳು: ಹಣಕಾಸು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು, ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ತೆರಿಗೆ-ಹಂಚಿಕೆ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಬೇಕಿದೆ.
• ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯ (Personal Income Tax) ತೆರಿಗೆ ಮೂಲವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
• ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಬಲೀಕರಣ: ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೆನಡಾ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರವು 46% ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 40% ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಉಪ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು 54% ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 60% ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕದಂತಹ (Fiscal Health Index) ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.