ಸುದ್ದಿ – ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್‌ಬಿಐ) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಚುನಾವಣೆ ಪೂರ್ವ ವೆಚ್ಚಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ; ಇದು ಸ್ಥೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ (macroeconomic stability) ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಶಿಸ್ತಿಗೆ (fiscal discipline) ಒಡ್ಡುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.

ಚುನಾವಣೆ ಪೂರ್ವ ಜನಪ್ರಿಯ ವೆಚ್ಚ:

• ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು, ಉಚಿತ ಸರಕುಗಳು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳು (ಉಚಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳು), ಮತದಾರರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಲಾಡ್ಕಿ ಬಹಿನ್ ಯೋಜನೆ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ), ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಹಿಳಾ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಯೋಜನೆ (ಬಿಹಾರ) ಮುಂತಾದ ಡಿಬಿಟಿ (ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆ) ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• 8 ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ (2023–25) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹68,000 ಕೋಟಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿವೆ.
• ಬಿಹಾರ (2025) ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯದ 32.48% ಅನ್ನು ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ:

• ಹಣಕಾಸಿನ ಒತ್ತಡ: ಸರ್ಕಾರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆ (fiscal deficits) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹಣದುಬ್ಬರದ ಒತ್ತಡ: ಅತಿಯಾದ ಖರ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಏರಿಸಬಹುದು.
• ಸಾಲದ ಹೊರೆ: ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ಬಜೆಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಉದಾ., 2024-25 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಸಾಲ ₹3.74 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮುಟ್ಟಲಿದೆ.
• ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ದುರ್ಬಳಕೆ: ಅಗತ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ದಾರಿ:

• ಹಣಕಾಸಿನ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಸಾಲ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಹಣಕಾಸಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಸನ್‌ಸೆಟ್ ಷರತ್ತು’ಗಳೊಂದಿಗೆ (sunset clauses – ಯೋಜನೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂತ್ಯದ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು) ಸುಸ್ಥಿರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು.
• ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತ: ಉಚಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಹಕರಿಸಬೇಕು.
• ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪಾತ್ರ: ಚುನಾವಣಾ ಭರವಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು.
• ಮತದಾರರ ಅರಿವು: ಉಚಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದು.