ಸುದ್ದಿ – ನಗರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (AQI) ‘ತೀವ್ರ’ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹದಗೆಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ, ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ನವದೆಹಲಿಯ ಇಂಡಿಯಾ ಗೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆತಂಕಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು (CAQM) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ (NCR) ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ (GRAP) ಹಂತ-III ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.

ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳು:

• ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಾ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಉಸಿರಾಟವು ಬದುಕುಳಿಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
• ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯ ಹಕ್ಕು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತು ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನಾಗರಿಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
• ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯೇತರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್‌ಗಳಿಂದ ತಡೆಯಲಾಯಿತು, ಇದು ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಇರುವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಅವಕಾಶವು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (GRAP) ಬಗ್ಗೆ:

• GRAP ಎನ್ನುವುದು ದೆಹಲಿ-NCR ನಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಇರುವ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತುರ್ತು ಕ್ರಿಯಾ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ತೀವ್ರತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ: ಕಳಪೆ (AQI 201–300), ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ (301–400), ತೀವ್ರ (401–450), ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಪ್ಲಸ್ (450 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು), ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯು ವಾಹನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಧೂಳು ನಿಯಂತ್ರಣ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಂತಹ ಸಂಘಟಿತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

GRAP ಹಂತ-III ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳು:

• ಧೂಳಿನ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ದೆಹಲಿ-NCR ವ್ಯಾಪಿಸಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಕೆಡವುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ.
• ದೆಹಲಿ, ಗುರುಗ್ರಾಮ, ಫರಿದಾಬಾದ್, ಘಾಜಿಯಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ BS-III ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು BS-IV ಡೀಸೆಲ್ ನಾಲ್ಕು-ಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳ ನಿಷೇಧ.
• ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ NCR ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ V ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆ.
• ಈಗಾಗಲೇ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಂತ-I (ಕಳಪೆ) ಮತ್ತು ಹಂತ-II (ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ) ವರ್ಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಮುಂದುವರಿಕೆ.