ಸುದ್ದಿ – ಶ್ರೀನಗರದ ನೌಗಾಮ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ಫೋಟಕಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಫೋಟವು, ಸ್ಫೋಟಕ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳನ್ನು (protocols) ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿನ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.

• ಆಕಸ್ಮಿಕ ದಹನ: ಫರಿದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್, ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಆಕಸ್ಮಿಕ ದಹನದಿಂದ ಈ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.
• ಘಟಕದ ನಂಟು: ಈ ಸ್ಫೋಟಕಗಳು ಕೆಂಪು ಕೋಟೆ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ (JeM) ಸಂಘಟನೆಯ ‘ವೈಟ್-ಕಾಲರ್’ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.
• ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ: ಪೀಪಲ್ಸ್ ಆಂಟಿ-ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಫ್ರಂಟ್ (JeM ನ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಗುಂಪು) ಈ ಕೃತ್ಯದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ‘ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಪಘಾತ’ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇರುವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು:

• ಕಾನೂನು ಆಧಾರ: ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಕಾಯಿದೆ 1884, ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ನಿಯಮಗಳು 2008 ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಂಸ್ಥೆ (PESO) ಹೊರಡಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
• ಅರ್ಹ ಸಿಬ್ಬಂದಿ: ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಕಾಯಿದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಫೋಟಕ ಆರ್ಡನೆನ್ಸ್ ವಿಲೇವಾರಿ (EOD) ತಜ್ಞರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಮಾದರಿ ತೆಗೆಯಲು, ಸಾಗಿಸಲು ಅಥವಾ ನಾಶಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಮೊಹರು ಮಾಡಿದ ದಾಸ್ತಾನು (Sealed Inventory): ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ (ದಂಡಾಧಿಕಾರಿ) ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೊಹರು ಮಾಡಿದ ದಾಸ್ತಾನು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಅವುಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮಾಲ್ಖಾನಾದಲ್ಲಿ (ದಾಸ್ತಾನು ಕೊಠಡಿ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಆ ಸ್ಥಳ ಅಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಸಮಯದ ಮಿತಿ (Forensic Timeline): ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಪೊಲೀಸರು ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
• ನಾಶಪಡಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ: ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದ ನಂತರವೇ ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.