ಸುದ್ದಿ – 2025ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆಯ (UNDESA) ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿಭಾಗವು “ವಿಶ್ವ ನಗರೀಕರಣ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು 2025” (World Urbanization Prospects 2025) ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಮೆಗಾಸಿಟಿಗಳ (10 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು) ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ನಾಟಕೀಯ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.

ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಜಕಾರ್ತ 41.9 ಮಿಲಿಯನ್ ನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಢಾಕಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನ ಟೋಕಿಯೊ ಕ್ರಮವಾಗಿ 36.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು 33.4 ಮಿಲಿಯನ್ ನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.

ಭಾರತದ ನವದೆಹಲಿ 30.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕುನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ನಗರೀಕರಣ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು 2025ರ ಬಗ್ಗೆ

• ಅವಲೋಕನ: WUP 2025 ಈ ಸರಣಿಯ 22ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು 1950–2025ರ ಅವಧಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳು ಮತ್ತು 2050ರವರೆಗಿನ ಮುನ್ನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಾನದಂಡದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ: ನಗರಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕನಿಷ್ಠ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಮಿತಿಯನ್ನು 300,000 ದಿಂದ 50,000 ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೊಳಪಟ್ಟ ನಗರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 12,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
• ವಿಧಾನ: ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, 2025ರ ಆವೃತ್ತಿಯು “ನಗರೀಕರಣದ ಪ್ರಮಾಣ” (Degree of Urbanization) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂದಾಜು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೋಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದೆ: ನಗರಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು.

ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (Key Highlights)

• ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಟಾಪ್ 10 ನಗರಗಳು:
  • ಚೀನಾದ ಶಾಂಘೈ 29.6 ಮಿಲಿಯನ್ ನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಗುವಾಂಗ್‌ಝೌ (ಚೀನಾ) 27.6 ಮಿಲಿಯನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಆರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
  • ಅಗ್ರ ಹತ್ತರಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಏಷ್ಯನ್ ಅಲ್ಲದ ನಗರವಾದ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಕೈರೋ, 25.56 ಮಿಲಿಯನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಏಳನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಮನಿಲಾ 24.7 ಮಿಲಿಯನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
  • ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್, ಎರಡೂ ತಲಾ 22.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ಹತ್ತನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.
• ಏರುತ್ತಿರುವ ನಗರೀಕರಣ:
  • ವಿಶ್ವವು ವೇಗವಾಗಿ ನಗರೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಾದ 8.2 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರಲ್ಲಿ 45% ರಷ್ಟು ಜನರು ಈಗ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 1950ರಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
  • 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮೆಗಾಸಿಟಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 1975ರಲ್ಲಿ 8 ಇದ್ದ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2025ರಲ್ಲಿ 33 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
  • ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ 10 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ 9 ನಗರಗಳು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿವೆ. 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಮೆಗಾಸಿಟಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 37 ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.