ಸುದ್ದಿ – ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ – ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ಖಾತರಿ ಅಭಿಯಾನ (VB–G RAM G Bill), 2025 ಮಸೂದೆಯು 2005ರ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (MGNREGA) ಬದಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ: ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಕುಶಲ ದೈಹಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 100 ದಿನಗಳಿಂದ 125 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಲಭ್ಯತೆ: ಬಿತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ 60 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿವೆ.
• ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಆಸ್ತಿ ಸೃಜನೆ: ಇದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಆದ್ಯತೆಯ ವಿಷಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ: ಜಲ ಭದ್ರತೆ, ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳ ಎದುರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಗಳು.

ಯೋಜನಾ ವಿನ್ಯಾಸ:

• ವಿಕಸಿತ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಯೋಜನೆಗಳು (VGPPs): ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು PM Gati Shakti ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸ್ಟ್ಯಾಕ್ (VB-NRIS): ಸಮನ್ವಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪಂಚಾಯತ್ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ: ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ:

• ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಮಂಡಳಿಗಳು: ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪರಾಮರ್ಶೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಗಳು: ಹಣಕಾಸು ಹಂಚಿಕೆ, ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಕುರಿತು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ಯೋಜನೆಯು ನಗದುರಹಿತ ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ:

• ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ: ಜೈವಿಕ ಗುರುತಿನ ದೃಢೀಕರಣ (Biometric authentication) ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಬಳಕೆ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ತಪಾಸಣೆ: ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು:

1. ಬದಲಾವಣೆ: ಈ ಮಸೂದೆಯು MGNREGA ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ.
2. ದಿನಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ: ವಾರ್ಷಿಕ ಉದ್ಯೋಗ ದಿನಗಳನ್ನು 125 ದಿನಗಳಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ.
3. ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ: ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು PM Gati Shakti ಮತ್ತು VB-NRIS ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
4. ಹಂಗಾಮು ಆಧಾರಿತ ಸ್ಥಗಿತ: ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ (60 ದಿನಗಳು) ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
5. ಆಸ್ತಿ ಸೃಜನೆ: ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಜಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ತಡೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.