ಭಾರತದ ಎಲ್.ಪಿ.ಜಿ ಪೂರೈಕೆಯ ತೀವ್ರ ದುರ್ಬಲತೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ಎಲ್.ಪಿ.ಜಿ ಪೂರೈಕೆಗೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಶೇಕಡಾ 90ರಷ್ಟು ಆಮದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಕಚ್ಚಾ ತೈಲಕ್ಕೆ 74 ದಿನಗಳ ಮೀಸಲು ಇದ್ದರೆ, ಎಲ್.ಪಿ.ಜಿಗೆ ಕೇವಲ 2 ದಿನಗಳ (1.4 ಲಕ್ಷ ಟನ್) ಬಫರ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಇದೆ. ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕೇವಲ 40% ಇದ್ದು, ಶೇಕಡಾ 92ರಷ್ಟು ಆಮದು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಗೃಹಬಳಕೆಯು ಒಟ್ಟು ಬೇಡಿಕೆಯ ಶೇಕಡಾ 85ರಷ್ಟಿದೆ. ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ತಗ್ಗಿಸಲು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆ ಅನಿಲ (ಪಿ.ಎನ್.ಜಿ) ವಿತರಣೆಯಂತಹ ಪರ್ಯಾಯ ಕ್ರಮಗಳ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಗುಂಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಗಜಪತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾದ ಗಜಪತಿ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೆ ಸೇರಿದ 15ನೇ ಶತಮಾನದ ತೆಲುಗು ಶಾಸನ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಕಪಿಲೇಂದ್ರ ದೇವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗಜಪತಿ (ಆನೆಗಳ ಒಡೆಯ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯಿಂದ ಕಾವೇರಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಇವರು ಒಡಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದ್ದು, ಸರಳ ದಾಸರು ಮೊದಲ ಒಡಿಯಾ ಮಹಾಭಾರತ ರಚಿಸಿದರು. ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಕಪಿಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಇವರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ವೈಷ್ಣವರಾಗಿದ್ದರೂ ಶಿವ-ವಿಷ್ಣು ಆರಾಧನೆಯ ‘ಹರಿ-ಹರ’ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದೊರೆ ಪ್ರತಾಪರುದ್ರ ದೇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುಗಳ ಆಗಮನವಾಗಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಈ ಶಾಸನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಆಕರವಾಗಿದೆ.

ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025: 2025ನೇ ಸಾಲಿನ 60ನೇ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ತಮಿಳು ಕವಿ ಹಾಗೂ ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಆರ್. ವೈರಮುತ್ತು ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾವ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೂರನೇ ತಮಿಳು ಲೇಖಕ ಇವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠವು ನೀಡುವ ಇದು ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದ ಭಾಷೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 1961ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು 11 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ನಗದು ಹಾಗೂ ವಾಗ್ದೇವಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 1965ರಲ್ಲಿ ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಪಡೆದರೆ, 1976ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಲೇಖಕಿ ಆಶಾಪೂರ್ಣ ದೇವಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡದಿರುವುದು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2026: ಅಮೆರಿಕದ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ 98ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಆಸ್ಕರ್) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ ಜರುಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವಾದ ಇದರಲ್ಲಿ ‘ಒನ್ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ಟರ್ ಅನದರ್’ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಪಾಲ್ ಥಾಮಸ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್ ಗೆದ್ದ ಆಟಮ್ ಡುರಾಲ್ಡ್ ಅರ್ಕಾಪಾ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಹಾಗೂ ಶ್ವೇತೇತರ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 1929ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಭಾನು ಅಥೈಯಾ, ಆರ್.ಆರ್.ಆರ್ ಚಿತ್ರದ ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿವೆ.

ಕಡ್ಡಾಯ ನೋಂದಣಿಗೆ ಆಹಾರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸೂಚನೆ: ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಎಫ್.ಎಸ್.ಎಸ್.ಎ.ಐ) ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಾಲು ಮಾರಾಟಗಾರರನ್ನು ಇದು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದೆ. ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಸರಣೆ ಹಾಗೂ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ‘ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆ 2006’ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿ ಬರುವ ಇದು ‘ಈಟ್ ರೈಟ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ದತ್ತು ತಾಯಂದಿರಿಗೂ 12 ವಾರಗಳ ಮಾತೃತ್ವ ರಜೆ: ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆಯುವ ತಾಯಂದಿರಿಗೂ 12 ವಾರಗಳ ಮಾತೃತ್ವ ರಜೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ 2020’ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 60ರ ಅಡಿ ಮಗುವಿಗೆ 3 ತಿಂಗಳ ವಯೋಮಿತಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ಪೀಠವು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ. ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ದತ್ತು ತಾಯಂದಿರ ನಡುವೆ ಭೇದಭಾವ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮಗುವಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಜೆ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14 (ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 21ರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. ಮಗುವಿನ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಾಗಿ ‘ಪಿತೃತ್ವ ರಜೆ’ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆಯೂ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕೋರ್ಟ್ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ.

ವಿಶ್ವದ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೋ ಜಾಲವಾಗಿ ಭಾರತ: ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ 1,143 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಜಾಲವು ವಿಶ್ವದ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾಲವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. 2014ರಲ್ಲಿ 5 ನಗರಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಮೆಟ್ರೋ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೀಗ 29 ನಗರಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ನಿತ್ಯ 1.15 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸೇವೆಯೊದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೆಹಲಿ-ಮೀರತ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನ ‘ನಮೋ ಭಾರತ್’ ಅರೆ-ವೇಗದ ರೈಲು, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಜಲಗರ್ಭದ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ, ಕೊಚ್ಚಿಯ ಜಲ ಮೆಟ್ರೋ ಹಾಗೂ ಚಾಲಕರಹಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಪ್ರಮುಖ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚದ ಉಳಿತಾಯದಿಂದಾಗಿ ಗೃಹ ಸಾಲದ ಮರುಪಾವತಿ ವಿಳಂಬ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರವಾಸಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಮೆಟ್ರೋ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.

ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳದ ಸೇಡು: ಇರಾನ್‌ನಿಂದ 20 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿ ಅಗಲದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ದಿಗ್ಬಂಧನವು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ‘ಭೂಗೋಳದ ಸೇಡು’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಓಮನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದಾಗಿ, ದಿಗ್ಬಂಧನವು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ತೈಲವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೂ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತವು ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮೀಸಲುಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನಂತಹ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿಗಳ ಕರಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಯೋ-ಹೈಡ್ರಾಲಾಜಿಕಲ್ ಅಪಾಯ: ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಧರಾಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 2025 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹವು ಮೇಘಸ್ಫೋಟ ಅಥವಾ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟದಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ ಹಿಮನದಿಯ ನಿವೇಶನ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ದಿಢೀರ್ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಯನ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಿಮನದಿಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದು, ಒಳಭಾಗದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಂಡು ಪ್ರವಾಹ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಡಿದಾದ ಹಿಮಾಲಯದ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಕುಸಿದರೂ, ಅದು ಬೃಹತ್ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ವಿನಾಶವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂತಹ ಅಪಾಯಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ: ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ರೋಗನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ 1985 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಪೋಲಿಯೊ, ಕ್ಷಯ ಸೇರಿದಂತೆ 12 ಮಾರಣಾಂತಿಕ ರೋಗಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್ ಶೇಕಡಾ 90 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಲಸಿಕಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಯು-ವಿನ್ ಮತ್ತು ಇ-ವಿನ್ ನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಲಸಿಕಾ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಶೇಖರಣೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಿಡುಬು, ಪೋಲಿಯೊದಂತಹ ರೋಗಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಿರುವ ಭಾರತ, 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 98.4 ರಷ್ಟು ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಸಿಕಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಶೂನ್ಯ-ಡೋಸ್ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಲಸಿಕಾ ಬೇಡಿಕೆಯ ಶೇಕಡಾ 60 ರಷ್ಟನ್ನು ಭಾರತವೇ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ.

2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪುರಸ್ಕಾರವಾದ 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋನಿ ಅವರ ‘ದಾದಾ ಸೇರಿಸು ತಂದೆ’ ಎಂಬ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ ಭಾಜನವಾಗಿದೆ. 1954 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ 22 ಭಾಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 24 ಭಾಷೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಜೇತರಿಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ನಗದು ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಫಲಕ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು 1955 ರಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ‘ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ’ ಕೃತಿಗೆ ಒಲಿದಿತ್ತು. ಸಂಸ್ಕೃತ, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆಪರೇಷನ್ ಸಾಗರ್ ಬಂಧು: ಭಾರತವು ತನ್ನ ‘ನೆರೆಹೊರೆ ಮೊದಲು’ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಸಾಗರ್ ಬಂಧು’ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ತ್ರಿವಿಧ ಪಡೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿವೆ. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೊ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಪುಟ್ಟಲಂ ನಡುವೆ ಬೃಹತ್ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು, 1,100 ಟನ್‌ಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕ ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದ ಮೊದಲ ಸ್ಪಂದನಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮರು-ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.