Published on: March 27, 2026

ಭಾರತದ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ: 2024-25ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆ

ಭಾರತದ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ: 2024-25ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆ

ಸುದ್ದಿ –  ಕೃಷಿಯು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯಲ್ಲಿ (Gross Value Added) ಸುಮಾರು ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 46% ರಷ್ಟು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯ ಸಾಧನೆ (2024-25ರಲ್ಲಿ):

  • ದಾಖಲೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು (357.73 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ – MT); ತೋಟಗಾರಿಕೆ (362.08 MT, ಇದು ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಬೆಳೆಗಳತ್ತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ).
  • ಜಾಗತಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು:
    • ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಥಮ: ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು (Pulses), ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು (Millets), ಒಣ ಈರುಳ್ಳಿ (ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸುಮಾರು 25%), ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳು.
    • ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯ: ಏಕದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು (ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಗೋಧಿ), ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು (ಕಬ್ಬು, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಹಾ).
  • ರಫ್ತು (Exports): 2020 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 34.5 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ (USD) ಇದ್ದ ಕೃಷಿ ರಫ್ತು, 2025 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 51.1 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
  • ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರ ರಫ್ತಿನ ಪಾಲು 2018 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15% ರಿಂದ 2025 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 20.4% ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ-ಮೌಲ್ಯದ ಏಕೀಕರಣದತ್ತ (high-value integration) ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

  • ಹಣಕಾಸು ನೆರವು: * ಆದಾಯ ಬೆಂಬಲ: ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ (PM-KISAN) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ 4.27 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ರೂ. ನೆರವು.
    • ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2024-25 ರಲ್ಲಿ 4.19 ಕೋಟಿ ರೈತರಿಗೆ ವಿಮೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
    • ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಲ: 7.72 ಕೋಟಿ ಸಕ್ರಿಯ ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ (Kisan Credit Card) ಖಾತೆಗಳು.
  • ಉದ್ದೇಶಿತ ಮಿಷನ್‌ಗಳು (Targeted Missions): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮಿಷನ್ (National Food Security and Nutrition Mission – ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ-ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ), ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಗಾಗಿ ಮಿಷನ್ (2025-31), ಮತ್ತು ಖಾದ್ಯ ತೈಲಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ (National Mission on Edible Oils).
  • ಇತರೆ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೀಜ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ 25 ಕೋಟಿ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು (Soil Health Cards) ಮತ್ತು 6.85 ಲಕ್ಷ ಬೀಜ ಗ್ರಾಮಗಳು (Seed Villages); ಡಿಜಿಟಲ್ ಏಕೀಕರಣ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇ-ನ್ಯಾಮ್ (e-NAM) 1.8 ಕೋಟಿ ರೈತರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದೆ); ಸಾಮೂಹಿಕ ಚೌಕಾಸಿಯನ್ನು (collective bargaining) ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರೊಳಗೆ 10,000 ಎಫ್‌ಪಿಒ (FPO – ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು) ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.