ಸುದ್ದಿ – UNESCO ವರದಿಯು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವಂತೆ, ಅದರ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸುಮಾರು ಶೇ. 90ರಷ್ಟು ತಾಣಗಳು – ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು, ಜೀವಾಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಭೂ-ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ – ಪರಿಸರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅವನತಿಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಯುನೆಸ್ಕೋ ನಡೆಸಿದ ಹೊಸ ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಈ ಕಳವಳಕಾರಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 90ರಷ್ಟು ಯುನೆಸ್ಕೋ-ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ತಾಣಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಸರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು, ಜೀವಾಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಭೂ-ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ.
• ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅವನತಿಯು ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
• ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾಣಗಳು: ಪ್ರಮುಖ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ? ‘ಯುನೆಸ್ಕೋ ಜನರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ವರದಿ 2026’ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 13 ದಶಲಕ್ಷ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ 2,260 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂರಕ್ಷಿತ ತಾಣಗಳಾದ್ಯಂತ ಮೊದಲ ಸಮಗ್ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದೆ.

ವರದಿಯು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಅಂಶಗಳು:

• ಸುಮಾರು ಶೇ. 90ರಷ್ಟು ತಾಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಸರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.
• ಶೇ. 98ರಷ್ಟು ತಾಣಗಳು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ.
• 2000ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ 300,000 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಶವಾಗಿದೆ.
• ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಶೇ. 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹರಡುವಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ:

• ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆ ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾಣಗಳಾದ್ಯಂತ ಪರಿಸರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ವಿಪರೀತ ಶಾಖ, ಹಿಮನದಿಗಳ ನಷ್ಟ, ಸಾಗರ ಆಮ್ಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ಹಾಗೂ ಬರಗಾಲಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
• 2000ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಹಿಮನದಿಗಳು 2,500 ಗಿಗಾಟನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಮವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪರ್ವತ ಹಿಮನದಿಗಳು ಸುಮಾರು ಶೇ. 9ರಷ್ಟು ಕುಗ್ಗಿದ್ದು, ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಶೇ. 40ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.
• ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿವೆ.

ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ನಾಶ:

• ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು ವರದಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಮರ ಕಡಿಯುವಿಕೆ, ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇತರ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
• 2000ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ 300,000 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳ ಹೊದಿಕೆ (ವೃಕ್ಷಾವರಣ) ನಾಶವಾಗಿದೆ, ಇದು ಇಂಗಾಲದ ಶೇಖರಣೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿದೆ.
• 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತಗಳ ಅಪಾಯ ವರದಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಶೇ. 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾಣಗಳು 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಗಂಭೀರವಾದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತಗಳನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು, ಇದು ಮರಳಿ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಾರ್ಷಿಕ ಬಿಳಿಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು, ತಮ್ಮ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
• ಇಂತಹ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವನ ಜೀವನೋಪಾಯ ಎರಡರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
• ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗಾಗಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾಣಗಳ ಮಹತ್ವ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಯುನೆಸ್ಕೋ-ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ತಾಣಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
• ಈ ತಾಣಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಶೇ. 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು ಶೇ. 40ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾಂಡಾಗಳಂತಹ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.
• ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, 1970ರಿಂದ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಶೇ. 73ರಷ್ಟು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಈ ತಾಣಗಳೊಳಗಿನ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.