ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ – ವಿಧಿ 21ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು  15 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಗೆ 28 ವಾರಗಳ ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದು, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗರ್ಭಪಾತ ಕಾಯ್ದೆ, 1971 (ತಿದ್ದುಪಡಿ 2021) ಪ್ರಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 20 ವಾರಗಳವರೆಗೆ (ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯ) ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ 24 ವಾರಗಳವರೆಗೆ (ಇಬ್ಬರು ವೈದ್ಯರು) ಅನುಮತಿ ಇದೆ; ಆದರೆ ಗಂಭೀರ ಭ್ರೂಣ ಅಸಹಜತೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ನಂತರವೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ದೈಹಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಖಾಸಗಿತನ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಿರ್ಧಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಬಲಪಡಿಸಿದೆ; NFHS-5 ಪ್ರಕಾರ ಕೇವಲ 10% ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಾದ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು – ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಬಿಐ ಕ್ರಮ: RBI ಪೇಟಿಎಂ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 1949 ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಲ್ಪನೆ ನಚಿಕೇತ್ ಮೋರ್ ಸಮಿತಿ (2014) ಶಿಫಾರಸು. ಇವು ₹2 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಠೇವಣಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಸಾಲ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಅವಧಿ ಠೇವಣಿ ಅನುಮತಿಸದು. ಉದ್ದೇಶ: ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ. ನಿಯಂತ್ರಣ: ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2013, RBI ಕಾಯ್ದೆ 1934, ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2007. ನಿಧಿಗಳ 75% ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಆರ್ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಕಡ್ಡಾಯ.

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೀಜ ದಿನ 2026 – ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿಗೆ ಒತ್ತು: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೀಜ ದಿನ (ಏಪ್ರಿಲ್ 26) ಬೀಜ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತ. 2026ರಲ್ಲಿ ಗಮನ ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೀಜ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ. ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಸಿರಿಧಾನ್ಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಸುಂದರಬನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಭತ್ತ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಗರಿ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ. ಪಶುಪಾಲಕರು ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನವು ಇರಾಕಿ ಆದೇಶ 81 (2004) ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಿರುದ್ಧ ರೈತರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಸಾರ್ಕ್ ವಿನಿಮಯ ಚೌಕಟ್ಟು – ಭಾರತ-ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಕಾರ: ಭಾರತವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ (SAARC) ವಿನಿಮಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ಗೆ ₹30 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊದಲ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. 2012ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಹಣಕಾಸು ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾಲವಾಗಿದೆ. 1985ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಾರ್ಕ್ ಎಂಟು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆ ಉತ್ತೇಜನೆ ಇದರ ಗುರಿ. ಈ ಕ್ರಮವು ಭಾರತದ ‘ನೆರೆಹೊರೆಯ ಮೊದಲ’ ನೀತಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು, ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಿಕ್ಸ್–ಮೆನಾ ಕಳವಳ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಣಾಮಗಳು: BRICS ಮತ್ತು ಮೆನಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಘರ್ಷದ ಕುರಿತು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (2006) ಪ್ರಮುಖ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 41% ಮತ್ತು ಜಿಡಿಪಿಯ 24% ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರ ಸೇರ್ಪಡೆ ಇದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಮೆನಾ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಶ್ವದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಸಂಪತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಜನಗಣತಿ 2027 – ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿ 1855: ಭಾರತದ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿಯು ಜನಗಣತಿ 2027ಕ್ಕಾಗಿ 1855 ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದು ಬಹುಭಾಷಾ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಾಗರಿಕರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜನಗಣತಿ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ: ಮನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಗಣತಿ (2026) ಹಾಗೂ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಗಣತಿ (2027). ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಆಧಾರಿತ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಗಣತಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಪರಿಚಯವಾಗಿದ್ದು, ದತ್ತಾಂಶದ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತದ ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆ.

ಪಕ್ಷಾಂತರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ – ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳು: ಪಕ್ಷಾಂತರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ (ಹತ್ತನೇ ಅನುಸೂಚಿ) 1985ರ 52ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪಕ್ಷ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ವಿಪ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ; ನಿರ್ಧಾರಾಧಿಕಾರ ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪುಗಳು (ಕಿಹೊಟೊ ಹೊಲೊಹಾನ್, 1992; ಕೈಶಮ್ ಮೇಘಚಂದ್ರ, 2020) ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ. ಸವಾಲುಗಳು: ವಿಳಂಬ, ಪಕ್ಷಪಾತದ ಆರೋಪ, ಶಾಸಕರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ. 2003 ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ‘ವಿಭಜನೆ’ ವಿನಾಯಿತಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೂ, ‘ವಿಲೀನ’ದ ಮೂಲಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪಕ್ಷಾಂತರ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಳಿದಿದೆ.