ಸುದ್ದಿ – ಭಾರತವು 2029ರೊಳಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಆಧಾರಿತ ಹಸಿರು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ‘ಮೈತ್ರಿ II’ ಅನ್ನು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಧ್ರುವ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.

ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

• ವಿಶ್ವದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ: ಇದು 5ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಂಡವಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿಯ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು: ಭೂಮಿಯ ಶೇ. 75ರಷ್ಟು ಸಿಹಿನೀರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಖಾದ್ಯ ಪಾಚಿಗಳು, 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳು, ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದಂತಹ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭೂ-ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವ: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣ, ಚೀನಾದ ದ್ವಿ-ಬಳಕೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಕಳವಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

• ಸಂಶೋಧನಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿ (1989ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ) ಮತ್ತು ಭಾರತಿ (2012ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ) ಎಂಬ ಎರಡು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಂಗೋತ್ರಿ (1983-84) 1990ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು.
• ಸಂಸ್ಥೆ: ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೋವಾ ಮೂಲದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ರುವ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ (NCPOR), ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಯೋಜಿಸುವ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು: ಭಾರತೀಯ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಕಾಯ್ದೆ 2022, ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅದರ ಅವಲಂಬಿತ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಭಾರತದದೇ ಆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಬದ್ಧತೆ: ಭಾರತವು 1983ರಿಂದ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಲಹಾ ಪಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 1959ರಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.