Published on: October 15, 2025
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025
ಸುದ್ದಿ – 2025ರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಜೋಯಲ್ ಮೊಕಿರ್, ಫಿಲಿಪ್ ಅಘಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಹೊವಿಟ್ ಅವರಿಗೆ ನಾವೀನ್ಯತೆ (Innovation) ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಕಳೆದ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳು ನಿರಂತರ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
- ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವು ಜೋಯೆಲ್ ಮೊಕಿರ್ ಅವರಿಗೆ “ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷಿತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ” ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
- ಇನ್ನರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ಫಿಲಿಪ್ ಅಘಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಹೋವಿಟ್ ಅವರು “ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವಿನಾಶದ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕಾಗಿ” ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.
ಜೋಯೆಲ್ ಮೊಕಿರ್ ಕೊಡುಗೆ :
- ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನ್ವಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವರ್ಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.
- ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವರು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
- ಉಪಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನದ ನಿರಂತರ ಹರಿವು, ಇದು ಪ್ರತಿಪಾದನಾ ಜ್ಞಾನ (ಏಕೆ ಏನಾದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಸೂಚನಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಏನಾದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಏನು ಅವಶ್ಯಕ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
- ವಾಣಿಜ್ಯ ಜ್ಞಾನ (ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು).
- ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುಕ್ತತೆ.
ಫಿಲಿಪ್ ಅಘಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಹೋವಿಟ್:
- ಇದು ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಹಳೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
- ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವಿನಾಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಅವರು ಗಣಿತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.
- ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವಿನಾಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಆಗಮನವು ಹಳೆಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
| ನೊಬೆಲ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: · ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸ್ವೀಡನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (The Bank of Sweden Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. – ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 1968 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ (central bank of Sweden) ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. · ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಡೈನಮೈಟ್ ಅನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಐದು ಮೂಲ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. – ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮೊದಲ ವಿಜೇತರು, 1969 ರಲ್ಲಿ, ರಾಗ್ನಾರ್ ಫ್ರಿಶ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಟಿನ್ಬರ್ಗೆನ್ ಆಗಿದ್ದರು. |
