ಸುದ್ದಿ ಅವಲೋಕನ: ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಜಗದೀಪ್ ಧನಕರ್ ಅವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಅವಧಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ವಿ.ವಿ.ಗಿರಿ ಮತ್ತು ಆರ್. ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ನಂತರ ಅವಧಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಮೂರನೇ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಇವರು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾದರು.

ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

• ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಹಂಗಾಮಿ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.ಆದರೆ, ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಉಪ ಸಭಾಪತಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಹರಿವಂಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
• ಚುನಾವಣೆಯ ಕಾಲಮಿತಿ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಯಂತಲ್ಲದೆ, ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ನಿಗದಿತ ಕಾಲಮಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು “ಯಥಾಶೀಘ್ರ” ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಿದೆ. 1952ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ: ಹೊಸದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ಧನಕರ್ ಅವರ ಉಳಿದ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:
  • ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳ (ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರೂ ಸೇರಿ) ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
  • ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳು ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
  • ಮತದಾನವು ರಹಸ್ಯ ಮತಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಏಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಗೆಲ್ಲಲು ಒಂದು ಕೋಟಾವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು: (ಒಟ್ಟು ಮಾನ್ಯ ಮತಗಳು ÷ 2) + 1.
• ಅರ್ಹತೆ:
  • ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿರಬೇಕು, 35 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು, ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರಬೇಕು, ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬಾರದು (ವಿನಾಯಿತಿ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲ, ಮಂತ್ರಿಗಳು).