Published on: July 22, 2025
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಲಯದ ಸುಸ್ಥಿರತೆ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಲಯದ ಸುಸ್ಥಿರತೆ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ
ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ 5ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯಗಳ ಶೇ 55ರಷ್ಟನ್ನು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.ಭಾರತವು ಈ ವಲಯವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು, ಪರಿಸರ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬಹು-ಆಯಾಮದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರತಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:
- ಹಸಿರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ–ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ: ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಲಿಗ್ನೈಟ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು (PSUs) ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoEF&CC) ಹಸಿರು ಸಾಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ (Green Credit Programme) ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
- ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಗಣಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ: ನೀರಾವರಿ, ಸಮುದಾಯ ಪೂರೈಕೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆ (ಧೂಳು ನಿಗ್ರಹ, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ) ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ (ಪುನರ್ಭರ್ತಿ, ಮೀನು ಸಾಕಣೆ) ಬಳಕೆ.
- ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪದರದಿಂದ ಮರಳು ತೆಗೆಯುವಿಕೆ: ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸ್ಟೋವಿಂಗ್ (stowing) ವಸ್ತುವಾಗಿ ಮರಳಿನ ಬಳಕೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನದಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಬ್ಲಾಸ್ಟ್–ಮುಕ್ತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್/ಬ್ಲಾಸ್ಟಿಂಗ್ ತಪ್ಪಿಸಲು ಮೇಲ್ಮೈ ಗಣಿಗಾರರು (Surface Miners), ನಿರಂತರ ಗಣಿಗಾರರು, ರಿಪ್ಪರ್ಸ್(Rippers) ಬಳಕೆ.
- ಸ್ವಚ್ಛ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಾಸಿಗೆ ಮೀಥೇನ್ (Coal Bed Methane – CBM) ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ.
ಆಮದು ಕಡಿತ ಕ್ರಮಗಳು:
- ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಳ: ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬ್ಲಾಕ್ಗಳ ಹಂಚಿಕೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಅನುಮತಿಗಳು. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಮದು ಬದಲಿಗಾಗಿ ಅಂತರ್-ಸಚಿವಾಲಯ ಸಮಿತಿ (IMC) ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಸುಧಾರಣೆ: ಹೊಸ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳು, ನವೀಕರಿಸಿದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲ ಬಿಂದುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ (First Mile Connectivity) ಯೋಜನೆಗಳು.
- ಶಕ್ತಿ ನೀತಿಯಡಿ ವಿತ್ತೀಯ ನೆರವು: ಆಮದು ಮಾಡಿದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ಘಟಕಗಳು ಈಗ ದೇಶೀಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
- ಉಕ್ಕು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಮಿಷನ್ (Coking Coal Mission):
ಕೊಕಿಂಗ್ ಕೋಲ್ (ಹೆಚ್ಚು ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಉಕ್ಕು ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು. ಉಕ್ಕಿನ ವಲಯಕ್ಕೆ ದೇಶೀಯ ಕೋಕಿಂಗ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
