ಸುದ್ದಿ – ಗೂಗಲ್‌ನ ಕ್ವಾಂಟಮ್ AI ತಂಡವು (2025) ‘ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳು‘ (Quantum Echoes) ಎಂಬ ಹೊಸ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ‘ವಿಲ್ಲೋ ಚಿಪ್’ (Willow chip) ಮೇಲೆ ಚಲಾಯಿಸಿದೆ. ‘ವಿಲ್ಲೋ ಚಿಪ್’ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ:

• ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಎಂದರೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಒಂದು ಗಣಕೀಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹಂತವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ನ “ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ” ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಬಿಟ್‌ಗಳನ್ನು (0 ಅಥವಾ 1) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
• ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಕ್ಯೂಬಿಟ್‌ಗಳನ್ನು (qubits) ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಇವು ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸೂಪರ್‌ಪೊಸಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ (ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ 0 ಮತ್ತು 1) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬಲ್ಲವು. ಇದು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಅನೇಕ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಸಮಾನಾಂತರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ: ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಎಂದರೆ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಫಲಿತಾಂಶವು ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ವೇಗವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

• ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಸಂಭವನೀಯತಾ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ; ಒಂದೇ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಫಲಿತಾಂಶವು ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಏರಿಳಿತವೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಈ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಅಥವಾ ಅಡ್ಡ-ಹೋಲಿಕೆ ಮೂಲಕ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಇದು ಯಂತ್ರವು ಕೇವಲ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಡೇಟಾವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸದೆ, ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳು:

• ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳು ಗೂಗಲ್‌ನ ಕ್ವಾಂಟಮ್ AI ತಂಡವು (2025) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಒಂದು ಅಲ್ಗಾರಿದಮಿಕ್ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಚಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬರುವ “ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ”ಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಅಡಚಣೆಗಳು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹರಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ‘Out-of-Time-Order Correlator (OTOC)‘ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. OTOC, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಅಡಚಣೆಯು ಹೇಗೆ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತದೆ.
• ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಥರ್ಮೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್,, ಕಪ್ಪು ರಂಧ್ರ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ (Black Hole Physics), ಸಂಧಿತ ದ್ರವ್ಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ (Condensed Matter Physics) ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ?
ಈ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಸರಳೀಕೃತ ಹಂತಗಳು:

• ಸಂಚಾಲನೆಗಳ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನು (Quantum Gates)`ಅನ್ವಯಿಸುವುದು, ಅಂದರೆ, ಇದನ್ನು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಸ್ಪಂದನವನ್ನು (pulse) ಕಳುಹಿಸಿದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
• ನಂತರ ಒಂದು ಕ್ಯೂಬಿಟ್‌ ಅನ್ನು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು.
• ಈಗ, ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖಗೊಳಿಸುವುದು, ಅಂದರೆ, ಅದು ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು “ರಿವೈಂಡ್” ಮಾಡುವುದು.
• ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ (ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದ ಅಥವಾ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಿಕ್ಕು (entanglement ಇಲ್ಲದೆ), ಈ ಹಿಮ್ಮುಖಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಪರಿಪೂರ್ಣ “ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ”ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ (ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಗಿದ ಧ್ವನಿ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತೆ)
• ಆದರೆ ನೈಜ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಿಕ್ಕಿನ ಕಾರಣದಿಂದ, ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ (decays). ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯು ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು, ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಾಹಿತಿಯು ಹೇಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.