ಸುದ್ದಿ –  ಭಾರತೀಯ ಸಂಶೋಧಕರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವು ಚಂದ್ರನ ಟೈಟಾನಿಯಂ-ಭರಿತ ಬಂಡೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

• ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಚಂದ್ರಯಾನ-4 ಗಾಗಿ (Chandrayaan-4) ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ತಾಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಚಂದ್ರನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಇಸ್ರೋಗೆ (ISRO) ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು:

• ಮೂಲಗಳು: ಚಂದ್ರನ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ದಟ್ಟವಾದ ಇಲ್ಮೆನೈಟ್-ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ಯುಮುಲೇಟ್‌ಗಳು (ilmenite-bearing cumulates) ಮುಳುಗಿದಂತೆ 4.3–4.4 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಟೈಟಾನಿಯಂ (Ti) ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಚಂದ್ರನ ಬಂಡೆಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಇಲ್ಮೆನೈಟ್ ಕಪ್ಪು, ದುರ್ಬಲ ಕಾಂತೀಯ ಕಬ್ಬಿಣ-ಟೈಟಾನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿದೆ; ಇದು ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಟೈಟಾನಿಯಂ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಬಸಾಲ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಈ ಕ್ಯುಮುಲೇಟ್‌ಗಳು ಮ್ಯಾಂಟಲ್ ಓವರ್‌ಟರ್ನ್ (Mantle Overturn) ಮೂಲಕ ಟೈಟಾನಿಯಂ-ಭರಿತ ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಮರು-ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡವು, ದಟ್ಟವಾದ, ಟೈಟಾನಿಯಂ-ಭರಿತ ಖನಿಜಗಳು ಮುಳುಗಿದಾಗ ಹಗುರವಾದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿದವು.
• ತಾಪಮಾನದ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ: ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವು ಮಧ್ಯಂತರ-ಟೈಟಾನಿಯಂ ಕರಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು, ಆದರೆ ತಂಪಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅತಿ-ಹೆಚ್ಚಿನ-ಟೈಟಾನಿಯಂ, ಕಡಿಮೆ-ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಶಿಲಾರಸವನ್ನು (magmas) ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು.

ಚಂದ್ರಯಾನ-4 ಬಗ್ಗೆ

• ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರನ ಮಾದರಿ-ಮರಳುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, 3 ಕೆಜಿ ಚಂದ್ರನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು 2027-2028 ಕ್ಕೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ; ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಯುಎಸ್ಎ (USA), ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ (USSR) ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನಂತರ ಚಂದ್ರನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ನಾಲ್ಕನೇ ದೇಶವಾಗಿ ಭಾರತ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿದೆ.
• ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸೈಟ್: ನೀರಿನ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಂಡೆಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಮಾನ್ಸ್ ಮೌಟನ್ (Mons Mouton) ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತಾಣವಾಗಿ ಇಸ್ರೋ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ.