ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಆರ್.ಬಿ.ಐ ‘ಮಿಷನ್ ಸಕ್ಷಮ್’: ಆಡಳಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು: ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 2026 ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ **ಮಿಷನ್ ಸಕ್ಷಮ್ (ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕ್ಷಮತಾ ನಿರ್ಮಾಣ)**ವು ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಆಡಳಿತ, ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಅನುಸರಣೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 1.40 ಲಕ್ಷ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ತರಬೇತಿ (ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ + ಇ-ಅಧ್ಯಯನ) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ, ಐಟಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ದಕ್ಷತೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ರೂಪಿತವಾದ ಈ ಯೋಜನೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಅನುಸರಣೆಯ ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದೃಢ ನಿಲುವು: ನೆರೆಹೊರೆಯ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರವೇಶ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಾರ, ವಿಧಿ 21ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 6–14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ, ನೆರೆಹೊರೆಯ ಶಾಲೆಗಳು ಅರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. 2009ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ 25% ಮೀಸಲಾತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕೀಕರಣ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃತ್ವ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ವಿಧಿ 51ಎ(ಕೆ) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 45 ನ ಉದ್ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಪ್ರತಿರೋಧ, ಗುಪ್ತ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ.

ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಬಾಲ ಪುರಸ್ಕಾರ: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಲ ಪುರಸ್ಕಾರವು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದಾನವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವವಾಗಿದ್ದು, ಶೌರ್ಯ, ಕಲೆ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಿಸರ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ, ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ 5–18 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗರಿಷ್ಠ 25 ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪದಕ, ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಧನೆಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

700 ವರ್ಷಗಳ ಪುರಾತನ ನಗರ ಅನಾವರಣ: ಇಸಿಕ್-ಕುಲ್ ಸರೋವರದ ಮಹತ್ವ: ಇಸಿಕ್-ಕುಲ್ ಸರೋವರವು ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಟಿಯಾನ್ ಶಾನ್ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಸರೋವರವಾಗಿದ್ದು, ಆಂತರಿಕ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಉಪ್ಪುನೀರು ಹಾಗೂ ಚೌಳ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 1600 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಎತ್ತರದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1976ರಲ್ಲಿ ರಾಮ್ಸರ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಪುರಾತತ್ವ ಪತ್ತೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ: ಯುಎಇ ನಿರ್ಗಮನದ ಪರಿಣಾಮ: ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಫ್ತು ದೇಶಗಳ ಸಂಘಟನೆ 1960ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಅಂತರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಇ ನಿರ್ಗಮನವು ಒಕ್ಕೂಟದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಪೆಕ್ ಪ್ಲಸ್ 2016ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ತನ್ನ ತೈಲದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬೆಲೆ ಹಾಗೂ ಪೂರೈಕೆ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ‘ಪ್ರಗತಿ’ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ: ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಆಯೋಜಿಸುವ ‘ಪ್ರಗತಿ’ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು 11 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ನಿಗ್ರಹ, ಬಂಡಾಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ-ಸೇನಾ ಸಮನ್ವಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ಯುರೇಷಿಯನ್ ಭದ್ರತಾ ವೇದಿಕೆ: ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ ಪಾತ್ರ: ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ 2001ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಯುರೇಷಿಯನ್ ಅಂತರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಗಿದ್ದು, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದ ಮತ್ತು ಉಗ್ರವಾದ ವಿರುದ್ಧ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 40% ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತ 2017ರಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯನಾಯಿತು. ಸಂಘಟನೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮನ್ವಯ ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆ ಆಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ: ಸಮಾನತೆಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ದಾರಿ: ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ, 2009ವು ವಿಧಿ 21ಎ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದು, 6–14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ ಕಲಂ 12(1)(ಸಿ) ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ 25% ಮೀಸಲಾತಿ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಸಮಾನತೆ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಧಿ 14, 38, 46 ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶಾಲಾ ಪ್ರತಿರೋಧ, ಗುಪ್ತ ವೆಚ್ಚಗಳು, ಅನುಷ್ಠಾನ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಜಾರಿಗೆ ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.