ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ 14ನೇ ಸಚಿವರ ಸಮ್ಮೇಳನ (MC14): ಕ್ಯಾಮರೂನ್‌ನ ಯೌಂಡೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಯ 14ನೇ ಸಚಿವರ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಒಪ್ಪಂದ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯನೈರ್ಮಲ್ಯ (SPS) ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳ (TBT) ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (S&DT) ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಬ್ಸಿಡಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಆದಾಯ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳ ವಿರೋಧದ ಕಾರಣ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸುಂಕ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಸೌಲಭ್ಯ (IFD) ಪ್ರಮುಖ ಬಾಕಿ ವಿಚಾರಗಳಾಗಿವೆ. ಸಚಿವರ ಸಮ್ಮೇಳನವು WTO ಯ ಉನ್ನತ ನಿರ್ಧಾರಾತ್ಮಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಯುನೆಸ್ಕೋ – ಜಾಗತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವರದಿ 2026: ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವರದಿ 2026 ಪ್ರಕಾರ, ವಿಶ್ವದ 273 ಮಿಲಿಯನ್ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಕರು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ದೇಶವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರವೇಶ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಕಲಿಕಾ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಶಿಫಾರಸುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವುದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆಗಳಂತಹ ಬೇಡಿಕೆ-ಬದಿಯ ಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪೂರೈಕೆ-ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇದು SDG-4 ಗುರಿಗಳ ಸಾಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಬಹುಪದರ ವಾಯು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಟುಂಗುಸ್ಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಷ್ಯಾದ ಟುಂಗುಸ್ಕಾ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸೋವಿಯತ್ ಮೂಲದ ಮೊಬೈಲ್ SHORAD ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಮೈ-ವಾಯು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು 30 ಮಿಮೀ ಆಟೋಕ್ಯಾನನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿದೆ. 8–10 ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ 9M311 ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು 18 ಕಿಮೀ ರಾಡಾರ್ ಪತ್ತೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಇದಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಜಾಮಿಂಗ್‌ನಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು MANPADS ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತದ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಗ್-29 ಯುದ್ಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ASRAAM ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ: ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮಿಗ್-29 ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ASRAAM ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. MBDA ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಕ್ಷಿಪಣಿ Mach 3 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ 25 ಕಿಮೀ ದೂರದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಉಡಾಯಿಸಿ-ಮರೆಯುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದೆ. LOAL ಮತ್ತು LOBL ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಂದ ಗುರಿ ದೃಷ್ಟಿಯ ಹೊರಗಿದ್ದರೂ ದಾಳಿ ಸಾಧ್ಯ. ಇದು ಹಳೆಯ R-73 ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಸಮೀಪ ಯುದ್ಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ತೇಜಸ್ ಮತ್ತು ಜಾಗ್ವಾರ್ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವಿಜ್ಞಾನ ಗೌರವ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪುರಸ್ಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪುರಸ್ಕಾರ (RVP) 2026 ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ ಇದರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕೃಷಿವಿಜ್ಞಾನವರೆಗೆ 13 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ರತ್ನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಶ್ರೀ, ವಿಜ್ಞಾನ ಯುವ-ಭಟ್ನಾಗರ್ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ತಂಡ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ. 2025ರಲ್ಲಿ ಜಯಂತ್ ನಾರ್ಲೀಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಕಡಿತದ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿ: ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾನ್ಸೆಟ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, 2023ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ 2.4 ಲಕ್ಷ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 24,700 ಮರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರವಾಗಿದೆ. ತಾಯಂದಿರ ಮರಣವೆಂದರೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಅಥವಾ ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ 42 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಮರಣ. ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ಸೋಂಕು, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳು, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಯ ವಿಳಂಬ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿ (2017) ಗುರಿ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡರೂ, SDG-3.1 ಗುರಿ ಸಾಧನೆ ಇನ್ನೂ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಅರುಣಾಚಲದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಿಟ್ಟೆ ಪ್ರಭೇದ: ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸೂಚಕ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲೆಪರಾಡಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯುಥಾಲಿಯಾ ಜುಬೀನ್‌ಗಾರ್ಗಿ ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿಟ್ಟೆ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ಸಾಮಿ ಕಲಾವಿದ ಜುಬೀನ್ ಗಾರ್ಗ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಆಲಿವ್-ಕಂದು ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಿಳಿ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 600–750 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಅರೆ-ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮರದ ರಸವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಡ್-ಪುಡ್ಲಿಂಗ್ ವರ್ತನೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚಕವಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಾಶ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಾಚೀನ ಮಿಥಿಲಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬೆಳಕು: ಬಲಿರಾಜ್‌ಗಢ್ ಉತ್ಖನನ: ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ಬಿಹಾರದ ಮಧುಬನಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಲಿರಾಜ್‌ಗಢ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ತಾಣವು ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ವಿದೇಹ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮೌರ್ಯದಿಂದ ಪಾಲ ವಂಶದವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ಜನವಸತಿ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಮಣಿಗಳು, ತಾಮ್ರ ವಸ್ತುಗಳು, ಟೆರಾಕೋಟಾ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚ್-ಮಾರ್ಕ್ ನಾಣ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ ವಸಾಹತು ಮತ್ತು ನಗರ ಯೋಜನೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶವು ವೈದಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜನಕನ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.