ಸುದ್ದಿ – ‘ರಾಜೇಂದ್ರ ಬಿಹಾರಿ ಲಾಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರು’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕು (Right to Privacy) ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ (Freedom of Religion) ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ.

ಖಾಸಗಿತನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ:

• ಸಂವಿಧಾನದ 25 ನೇ ವಿಧಿಯು (Article 25), ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ (right to freedom of conscience) ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ, ಆಚರಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿತನದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ.
• 25 ನೇ ವಿಧಿಯು ಒಂದು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ability to choose a faith) ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದಿರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು (freedom to express or not to express) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಒಬ್ಬರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು (Publishing) ಮತ್ತು ಘೋಷಿಸುವುದು (declaration), 25 ಮತ್ತು 21 ನೇ ವಿಧಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಖಾಸಗಿತನದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿವಿಧ ಮತಾಂತರ-ವಿರೋಧಿ ಶಾಸನಗಳು (anti-conversion legislations), ಇದೀಗ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವು ಖಾಸಗಿತನದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು (privacy test) ಪೂರೈಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಇತರ ಅವಲೋಕನಗಳು:
ಜಾತ್ಯತೀತತೆ (Secularism): ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿನ (Preamble) ‘ಜಾತ್ಯತೀತ’ ಎಂಬ ಪದವು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ರಚನೆಯ (basic structure) ಅಂತರ್ಗತ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು.

ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳು:

• ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಕರಣ (K.S. Puttaswamy case): ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕು (right to privacy) ವಿಶೇಷವಾಗಿ 21 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಭಾಗ III ರಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಆಗಿದೆ.
• ಶಫಿನ್ ಜಹಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಅಶೋಕನ್ ಕೆ.ಎಂ. ಪ್ರಕರಣ (Shafin Jahan v. Asokan K.M. Case): ನಂಬಿಕೆ (faith) ಮತ್ತು ವಿವಾಹದ (marriage) ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು (individual autonomy) ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.