ಸುದ್ದಿ – ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯವು 2023-24 ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (PAI) 2.0 ವರದಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. PAI 2.0 ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ (LSDGs) ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 2.5 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ (GPs) ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಮಾನದಂಡಗಳು: PAI 2.0 ಸೂಚ್ಯಂಕವು (PAI 1.0 ನ) 516 ಸೂಚಕಗಳನ್ನು 9 SDG-ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಷಯಗಳಾದ್ಯಂತ 150 ನಿಯತಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು 230 ದತ್ತಾಂಶ ಬಿಂದುಗಳಾಗಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ಶ್ರೇಣೀಕರಣ: ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ 0-100 ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 5 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಸಾಧಕರು (90-100), ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವವರು (75-90), ನಿರ್ವಾಹಕರು (60-75), ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು (40-60) ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕರು (40 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ).
• ಮಹತ್ವ: ಇದು ತಳಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು SDG ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ದತ್ತಾಂಶ-ಚಾಲಿತ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ನೀತಿ-ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

• ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ: 33 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ 97.3% GPs ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಇದು PAI 1.0 ಗಿಂತಲೂ ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ವರ್ಗವಾರು ಪಾಲು: 3,635 GPs ಗಳು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವವರ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಸುಮಾರು 46% ನಿರ್ವಾಹಕರು, ಸುಮಾರು 48% ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 5% ಆರಂಭಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• ಅಗ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳು: ತ್ರಿಪುರಾ ತನ್ನ 80% ರಷ್ಟು GPs ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ತದನಂತರ ಕೇರಳ (10%) ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ (8%) ರಾಜ್ಯಗಳಿವೆ.
• ಸಾಧಕರ ಶೂನ್ಯತೆ: ಸಾಧಕರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವಷ್ಟು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಗಳಿಸಿಲ್ಲ.