Published on: September 19, 2025
ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿ ವಿಶೇಷತೆಗಳು – ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯವಹಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿ ವಿಶೇಷತೆಗಳು – ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯವಹಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
- ಪಾವತಿ ಸಂಗ್ರಾಹಕರು (Payment Aggregators) : ಆರ್ಬಿಐ (RBI) ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಪಾವತಿ ಸಂಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
ಪಾವತಿ ಸಂಗ್ರಾಹಕರ (PAs) ಬಗ್ಗೆ ಇದು ಸರಕುಗಳು, ಸೇವೆಗಳು ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಹಣವನ್ನು, ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (ಭೌತಿಕ/ವರ್ಚುವಲ್) ಮೂಲಕ, ವಿವಿಧ ಪಾವತಿ ಚಾನೆಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆ – Paytm, Google Pay, PayPal, ಇತ್ಯಾದಿ. ಇದನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯಿದೆ, 2013 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಬ್ಯಾಂಕೇತರ ಪಾವತಿ ಸಂಯೋಜಕರು ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯಿದೆ, 2007 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಬಿಐ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
- ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ನಿಯಮಗಳು, 1961 (Conduct of Elections Rules, 1961): ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI), EVM ಮತಪತ್ರದ ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ನಿಯಮಗಳು, 1961 ರ ನಿಯಮ 49B ಅನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದೆ. ಇದು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಇವಿಎಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬಣ್ಣದ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ನಿಯಮಗಳು, 1961 ರ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯಿದೆ, 1951 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳು:
– ಮತದಾನ ಮತ್ತು ಮತ ಎಣಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು.
– ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
- ನರಮೇಧ ಅಪರಾಧ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ ಕುರಿತ ಒಪ್ಪಂದ (Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide): ಯುಎನ್-ಅಧಿಕೃತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರಣಾ ಆಯೋಗದ ವರದಿಯು ಗಾಜಾದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ನಡವಳಿಕೆಯ ಕುರಿತು ನರಮೇಧ ಅಪರಾಧ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗಿರುವ ಸಮಾವೇಶ (ನರಮೇಧ ಸಮಾವೇಶ)ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.
ನರಮೇಧ ಸಮಾವೇಶದ ಬಗ್ಗೆ:- ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಜನಾಂಗೀಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನರಮೇಧ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.
- ನರಮೇಧವು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.
- ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಸಹಿದಾರರು – 41, ಪಕ್ಷಗಳು – 153 ರಾಜ್ಯಗಳು.
- ಭಾರತವು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ 1949 ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿ, 1959 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.
- ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (ICJ) ಈ ಸಮಾವೇಶದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸ್ವಸ್ಥ ನಾರಿ ಸಶಕ್ತ ಪರಿವಾರ್ ಅಭಿಯಾನ (Swasth Nari Sashakt Parivar Abhiyan): ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ‘ಸ್ವಸ್ಥ ನಾರಿ ಸಶಕ್ತ ಪರಿವಾರ್’ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವಸ್ಥ ನಾರಿ ಸಶಕ್ತ ಪರಿವಾರ್ ಅಭಿಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ:- ಈ ಅಭಿಯಾನವು ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸಚಿವಾಲಯಗಳು: ಇದು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.
- ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: SASHAKT ಪೋರ್ಟಲ್ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸಮುದಾಯದ ಪಾತ್ರ: ಅಂಗನವಾಡಿಗಳು, ನಿಕ್ಷಯ್ ಮಿತ್ರರು, ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ ಕೂಡ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ.
- ಯುರೇಷಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ (Eurasian Economic Union): ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಆಯೋಗದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಯುರೇಷಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ (EAEU) ದೊಂದಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ನಿಂದ ಎಫ್ಟಿಎ (FTA) ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಮತ್ತು ‘ಅರ್ಲಿ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ಎಫ್ಟಿಎ’ ಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
‘ಅರ್ಲಿ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ಎಫ್ಟಿಎ’ಗಳು ಎಂದರೆ, ಎರಡು ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರರ ನಡುವೆ ಎಫ್ಟಿಎಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಸರಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಉದಾರಗೊಳಿಸುವ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಒಪ್ಪಂದ.
EAEU ಬಗ್ಗೆ:- ಇದು ಯುರೇಷಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೇಲಿನ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
- ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: ಅರ್ಮೇನಿಯಾ, ಬೆಲಾರಸ್, ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಜ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ.
- ಉದ್ದೇಶ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವುದು, ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜೀವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
- ಸಂಯುಕ್ತ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾದರಿ (Hybrid Annuity Model): ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಆನ್ಯುಯಿಟಿ ಮಾದರಿ (HAM) ಯಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಅನಧಿಕೃತ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಎನ್ಎಚ್ಎಐ (NHAI) ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಅರ್ಹತಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಆನ್ಯುಯಿಟಿ ಮಾದರಿ (HAM) ಬಗ್ಗೆ:- ಬಗ್ಗೆ: 2016 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ HAM, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP) ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
- ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
- ನಿಧಿ (Funding): ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 5 ಪ್ರಮುಖ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ 40% ರಷ್ಟು ನಿಧಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಡೆವಲಪರ್ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಇಕ್ವಿಟಿ ಮೂಲಕ 60% ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಅಪಾಯ ಹಂಚಿಕೆ: ಇದು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಆದಾಯದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಡೆವಲಪರ್ ಹಣಕಾಸು ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಏಕಕಾಲಿಕ ನಿವಾರಣಾ ಯೋಜನೆ (One Time Settlement Scheme): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ (Supreme Court) ಒಂದು ಡೀಫಾಲ್ಟರ್ (defaulter) ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಒನ್-ಟೈಮ್ ಸೆಟ್ಲ್ಮೆಂಟ್ (OTS) ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
OTS ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ:- ಪ್ರಾರಂಭ: ಆರ್ಬಿಐ 2005 ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ.
- ಉದ್ದೇಶ: ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂಇ (ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮ) ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಎನ್ಪಿಎಗಳನ್ನು (ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಆಸ್ತಿಗಳು) ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು.
- ವಿಧಾನ: ಕನಿಷ್ಠ 25% ರಷ್ಟು ಮುಂಗಡ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಹತ್ವ:
- ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಬಾಕಿಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್ಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಇದು ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (Multidisciplinary Partnership): ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (MDP) ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದೆ.
MDP ಬಗ್ಗೆ:- ಇದು ವೆಚ್ಚ ದಾಖಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಆಡಿಟಿಂಗ್, ಅಶ್ಯೂರೆನ್ಸ್, ನಿರ್ವಹಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತಹ ಹಲವಾರು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.
- ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಒಂದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ.
- ಮಹತ್ವ: ಅನುಮೋದಿಸಿದರೆ, MDP ಸಂಸ್ಥೆಗಳು $240 ಶತಕೋಟಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ (ESG) ಸಲಹಾ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು.
