ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಿದೆ? ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬಾಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲದಡಿ ಬಂಡೆ ಕೊರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ, 80 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸಾವಿರ ಟನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ದ್ರವೀಕೃತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಅನಿಲ (ಎಲ್ ಪಿಜಿ) ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಎಲ್ ಪಿಜಿ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರವಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

• ನಿರ್ಮಾಣ: ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಚ್ ಪಿಸಿಎಲ್) ಕಂಪನಿಗಾಗಿ ಮೇಘ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ಇನ್ ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಂಇಐಎಲ್) ಕಂಪನಿಯು ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
• ಇದು ಕಲ್ಲು ಕೊರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ ಪಿಜಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ನೆಲದಡಿಯ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಇದರಲ್ಲಿ 80 ಸಾವಿರ ಟನ್ ಎಲ್ ಪಿಜಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ’.
• ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಕ್ಕೆ ಸುರಂಗದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ 1083 ಮೀ ಉದ್ದದ ದಾರಿ ಇದೆ.
• ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕೆಳಗಡೆ ನೀರಿನ ಪರದೆಗಳಿವೆ. 486.2 ಮೀ. ಉದ್ದದ ಸಂಪರ್ಕ ಸುರಂಗವಿದೆ.
• ಅನಿಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಎರಡು ಗುಹೆಗಳು 220 ಮೀ. ಹಾಗೂ 225 ಮೀ. ಆಳದಲ್ಲಿವೆ.

ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ

• 2004ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕಚ್ಚಾ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮೀಸಲು (SPR) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
• ಸಂಸ್ಥೆ: ಇಂಡಿಯನ್‌ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಿಸರ್ವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನಿಂದ ನಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
• ಸಚಿವಾಲಯ: ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯ,
• ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮೀಸಲು (SPR) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
• ಹಂತ-I: ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 5.33 MMT ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಪಾದೂರು (ಅತಿದೊಡ್ಡದು)
• ಹಂತ-II: 2021 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಒಡಿಶಾದ ಚಂಡಿಖೋಲ್ (4 MMT) ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಡೂರಿನಲ್ಲಿ (2.5 MMT) ಎರಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾಣಿಜ್ಯ-ಕಮ್-ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.

ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

• ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಿಸರ್ವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಗುಹೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು 9.5 ದಿನಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು 64.5 ದಿನಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಎರಡನೇ ಹಂತವು ಇನ್ನೂ 11 ದಿನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಿದ್ದು, ಭಾರತವನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯ 90 ದಿನಗಳ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ತರುತ್ತದೆ.