ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಿದೆ? ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ‘ಭಾರತದ ದತ್ತಾಂಶ ಇಂಪರೇಟಿವ್: ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಿರುವು” ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.ಇದು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ತುರ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.

ಏನಿದು ವರದಿ?

• ಭಾರತದ ದತ್ತಾಂಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಆಡಳಿತ, ಕಲ್ಯಾಣ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತಸಂಚಯಗಳ ವಿಶಾಲ ಜಾಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಡೇಟಾ-ಚಾಲಿತ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತು (ಆಧಾರ್), ಹಣಕಾಸು (ಯುಪಿಐ), ಆರೋಗ್ಯ (ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್) ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ವರದಿಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

ಆಧಾರ್: 2024–25ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 27 ಶತಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೃಢೀಕರಣಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ – ಗುರುತಿನ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ

UPI: ₹23.9 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ – ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್: 369 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಐಡಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ – ಆರೋಗ್ಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT): 2024–25ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ DBT ಮೂಲಕ ₹5.47 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು 330+ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಆಧಾರ್ ಇ-ಕೆವೈಸಿ: 2024–25ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 1.8 ಬಿಲಿಯನ್ ಇ-ಕೆವೈಸಿ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ, ಇದು ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಆನ್‌ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ: 1.2 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಚಂದಾದಾರರು; 800 ಮಿಲಿಯನ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರು – ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಳಕೆದಾರ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ

• ಸ್ಥಾಪನೆ: 1 ಜನವರಿ 2015
• ಜನವರಿ 1, 2025 ರಂದು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಫಾಮಿರ್ಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ (NITI) ಆಯೋಗ ತನ್ನ ಸ್ಥಾಪನೆಯ 10 ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು.
• ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು (ಚಿಂತಕರ ಚಾವಡಿ), ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಥವಾ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ.