Published on: October 15, 2025
ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (CRS) ವರದಿ – ಜನನ ನೋಂದಣಿ ಇಳಿಕೆ, ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಸಣ್ಣ ಏರಿಕೆ
ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ ನೋಂದಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (CRS) ವರದಿ – ಜನನ ನೋಂದಣಿ ಇಳಿಕೆ, ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಸಣ್ಣ ಏರಿಕೆ
ಸುದ್ದಿ – ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನನ ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, 21 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಶೇ.100 ನೋಂದಣಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದು, ಡಿಜಿಟಲ್ CRS ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೇಶವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
- ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ (SRB): (ಸಿಕ್ಕಿಂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಪ್ರತಿ 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ 928 ಮಹಿಳೆಯರು.
- ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು – ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (1,085)
- ಅತಿ ಕಡಿಮೆ – ಜಾರ್ಖಂಡ್ (899)
- ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾವು ಮತ್ತು ಜನನಗಳ ಪಾಲು (ಸಿಕ್ಕಿಂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) – ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶೇ. 74.7 ಮತ್ತು ಶೇ. 24.
- ಜನನಗಳು: ನೋಂದಾಯಿತ ಜನನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2022ರಿಂದ ಶೇ. 0.9ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
- ಜನನಗಳ ನೋಂದಣಿ ಮಟ್ಟ (LoR) – ಶೇ. 98.4
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನನ ನೋಂದಣಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
- ಮರಣಗಳು: ನೋಂದಾಯಿತ ಮರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2022ರಿಂದ ಶೇ. 0.1ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
- ಮರಣಗಳ ನೋಂದಣಿ ಮಟ್ಟ (LoR) – ಶೇ. 97.2
- ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
- 2022ರಿಂದ ಶಿಶು ಮರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.
- 21 ಮತ್ತು 19 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶೇ. 100ರಷ್ಟು ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿವೆ.
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಪುರುಷರ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
CRS ಬಗ್ಗೆ:
- ಇದು ಜನನ, ಮರಣ, ಮತ್ತು ಮೃತ ಜನನದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಏಕೀಕೃತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಆದರೆ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನವಲ್ಲ.
- ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳ ನೋಂದಣಿ (RBD) ಕಾಯ್ದೆ, 1969ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳನ್ನು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
- 2023ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಡಿಜಿಟಲ್ ನೋಂದಣಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಡೇಟಾಬೇಸ್ಗಳ ರಚನೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
