ಸುದ್ದಿ – ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಇಂಧನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಭಾರತದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ, ದೇಶದ ಮೊದಲ 1 ಮೆಗಾ ವ್ಯಾಟ್ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಗುಜರಾತಿನ ದೀನದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ (ಕಾಂಡ್ಲಾ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಉಪಕ್ರಮದಡಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ನಿವ್ವಳ ಶೂನ್ಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ (Net Zero) ಗುರಿಗೆ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು

• ಸ್ಥಾವರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ: ಇದು 1 ಮೆಗಾ ವ್ಯಾಟ್ (MW) ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಾವರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಈ ಸ್ಥಾವರವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 140 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಗುರಿಗಳು: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 5 MW ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು 2026ರ ವೇಳೆಗೆ 10 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

‘ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್’ ಎಂದರೇನು?

ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಎಂದರೆ, ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಂತಹ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಬಳಸಿ ನೀರನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಆಗಿ ವಿಭಜಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ-ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳು

• ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ: ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಆಮದಿನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ದೇಶದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಈ ಯೋಜನೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಳಕೆಯು ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಬಗೆಗಿನ ಜಾಗತಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಇದು ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗುಜರಾತಿನ ದೀನದಯಾಳ್ ಬಂದರು, ಈ ಮೆಗಾ ವ್ಯಾಟ್-ಪ್ರಮಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಬಂದರು ಆಗಿರುವುದು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.