ಸುದ್ದಿ – ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Integrated Revision – SIR) ನಡೆಸಲು ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ನಗರೀಕರಣ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಲಸೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ ಕಾರಣದಿಂದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು SIR ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಂಶಗಳು:

• ಯೋಜನೆ: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Integrated Revision – SIR).
• ಅನುಷ್ಠಾನ: ವರ್ಷಾಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅನುಷ್ಠಾನ.
• ನೇತೃತ್ವ: ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್. ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
• ಮೊದಲಿಗೆ ಜಾರಿ: ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಆರಂಭ.
• ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು (2026 ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ): ಅಸ್ಸಾಂ, ಕೇರಳ, ಪುದುಚೇರಿ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ SIR ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ.

SIR ಅವಶ್ಯಕತೆ:

• • 2003ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ SIR ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು.
  • ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಲಸೆಯಿಂದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳು.
  • ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ.
• ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ವಿಧಾನ: ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ದೋಷಮುಕ್ತ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವವರಿಗೆ: ‘ಘೋಷಣಾ ಅರ್ಜಿ’ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಆಯೋಗ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
  • 1987ರ ಜುಲೈ 1 ಮತ್ತು 2004ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2ರ ಮಧ್ಯೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕು.
  • ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಳದ ದೃಢೀಕರಣ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
• ಆಧಾರ್ ಪರಿಗಣನೆ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಆಯೋಗವು ಬಿಹಾರದ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಇದು ಮತದಾರರ ಗುರುತಿಗೆ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ 11 ದಾಖಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ 12ನೇ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ:

• ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣ: SIR ನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅನರ್ಹರನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು) ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇದು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಿವಾರಣೆ: 2003ರ ನಂತರ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇಂತಹ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಲಸೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪಾತ್ರ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶನವು SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.
• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆ: ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು, ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೂ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬಲವರ್ಧನೆ: ದೋಷಮುಕ್ತ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ನಿಖರವಾದ ಪಟ್ಟಿಯು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.