Published on: August 25, 2025

ಮಿಷನ್ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರ: ಅಗ್ನಿ-5 MIRV ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಯಶಸ್ವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ

ಮಿಷನ್ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರ: ಅಗ್ನಿ-5 MIRV ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಯಶಸ್ವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ

ಸುದ್ದಿ –   ಭಾರತವು ಅಗ್ನಿ-5 MIRV ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಯಶಸ್ವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಮಾಣು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಮುಂದುವರೆದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಒಡಿಶಾ ಕರಾವಳಿಯ ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಸಮಗ್ರ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಅಗ್ನಿ-5 ಕ್ಷಿಪಣಿಯ “ಮಿಷನ್ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರ” ಯಶಸ್ವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದೆ. DRDO ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಟ್ಟ ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಅನೇಕ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯುವ MIRV ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಗ್ನಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು: ಅಗ್ನಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗ-ಆಧಾರಿತ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ.

  • ಅಗ್ನಿ-1 ರಿಂದ ಅಗ್ನಿ-4 ರವರೆಗಿನ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು 700 ರಿಂದ 3,500 ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು 12 ರಿಂದ 40 ಕಿಲೋಟನ್ ತೂಕದ ಒಂದೇ ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.
  • ಇತ್ತೀಚಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ಅಗ್ನಿ-5, MIRV ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ 5,000 ಕಿ.ಮೀ. ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಗ್ನಿ-5 ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು:

  • ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ (long-range) ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು (5,000 ಕಿ.ಮೀ.).
  • ಇದು ಮೂರು ಹಂತದ ಘನ ಇಂಧನ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ಪರಮಾಣು ಯುದ್ಧ ಶಿರಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

MIRV ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:

  • ಎಂಐಆರ್‌ವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುದ್ಧ ಶಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಒಂದೇ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೇದಿಸಬಲ್ಲದು. ಎಂಐಆರ್‌ವಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಯುದ್ಧ ಶಿರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು.
  • ಪ್ರಸ್ತುತ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ ದೇಶಗಳು ಎಂಐಆರ್‌ವಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈಗ ಭಾರತವೂ ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಕೂಡ ಅಬಾಬೀಲ್ (Ababeel) ಎಂಬ ಎಂಐಆರ್‌ವಿ-ಸಜ್ಜಿತ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು 2017 ಮತ್ತು 2023 ರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಎಂಐಆರ್‌ವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:

  • ಪರಮಾಣು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ: ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿರೋಧಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರತಿಬಂಧಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಅಥವಾ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಬಲ್ಲದು.
  • ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು: ಭಾರತವು ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಭೂ-ಆಧಾರಿತ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪಡೆಯ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅಗ್ನಿ-ಪಿ:

  • ಇವು ಅಗ್ನಿ-1 ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ-2 ರ ಆಧುನೀಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.
  • ಇದು 1,000 ಮತ್ತು 2,000 ಕಿ.ಮೀ. ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಗ್ರಹಣಾ (canisterised) ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:

  • ಇದು ಒಳಬರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು, ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ನಾಶಪಡಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಜಾಲವಾಗಿದೆ.
  • ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸುಧಾರಿತ ರೇಡಾರ್‌ಗಳು, ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.