ಸುದ್ದಿ – ನವದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ 20ನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಈ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ಸಮಿತಿಯ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಭಾರತವು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯ ಸೇರ್ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ಈಗ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 16 ಅಂಶಗಳನ್ನು (ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿದೆ.

ದೀಪಾವಳಿಯ ಕುರಿತು

• ಆಚರಣೆ: ಇದನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅಥವಾ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾರ್ತಿಕ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿ, ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಫುಲತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
• ಅವಧಿ: ಇದು 5 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.
• ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆಚರಣೆಗಳು:
  • ಧನತ್ರಯೋದಶಿ (ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಲೋಹದ ವಸ್ತುಗಳ ಖರೀದಿ)
  • ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ (ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದು)
  • ಪವಿತ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮಿ-ಗಣೇಶ ಪೂಜೆ
  • ಭಾಯಿ ದೂಜ್/ಬಲಿ ಪಾಡ್ಯಮಿ (ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿಯರ ಬಾಂಧವ್ಯ)

ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐತಿಹ್ಯಗಳು

• ರಾಮಾಯಣ: 14 ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸದ ನಂತರ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಮೇಲಿನ ವಿಜಯದ ನಂತರ ಶ್ರೀರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳುವುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಹಾಭಾರತ: ವನವಾಸದ ನಂತರ ಪಾಂಡವರು ಮರಳಿ ಬರುವುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ (ICH) ಪಟ್ಟಿಯ ಕುರಿತು

• ಉಗಮ (Genesis): ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುನೆಸ್ಕೋದ (UNESCO) 32ನೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ 2003ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17 ರಂದು ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಉದ್ದೇಶ: ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದ ಆಚರಣೆಗಳು, ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು (ICH) ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದಂತೆ, ICH ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
  • ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
  • ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು
  • ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಆಚರಣಾವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
  • ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು
  • ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲತೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
• ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ: ಇದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ.
• ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು (ICH) ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.