ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಿದೆ? ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು INTACH (ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ.

ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

• ಸ್ಥಳ: ಲಕ್ಕುಂಡಿ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ
• ಅವಧಿ: ಕ್ರಿ.ಶ. 10 ರಿಂದ 12 ನೇ ಶತಮಾನ
• ಆಡಳಿತ: ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ / ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು
• ಈ ಪ್ರದೇಶವು ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ನೀರಿನ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲೋಕಿ ಗುಂಡಿ’ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ

ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪೂರೈಸಿದ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಮಾನದಂಡಗಳು

• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ: ನಾಗರ, ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಜ ಶೈಲಿಗಳ ಸಮನ್ವಯದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ವೇಸರ ಶೈಲಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವ: ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒಂದು ನೋಟ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಗಳು, ಇವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕಗಳು

ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳು

• ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
• ಮಾಣಿಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
• ನನ್ನೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
• ಬ್ರಹ್ಮ ಜಿನಾಲಯ – 1007 CE
• ಮುಸುಕಿನ ಬಾವಿ – ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿ
• ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತಾಣಗಳು
• ದೊಡ್ಡಬಸಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನ (ದೊಡ್ಡಬಸಪ್ಪ, ಡಂಬಳ)
• ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ, ಗದಗ)
• ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಇಟಗಿ)
• ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ, ಕುರುವತ್ತಿ)
• ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ)
• ತಾರಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ತಾರಕೇಶ್ವರ, ಹಾನಗಲ್)

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

ವೇಸರ ಶೈಲಿ: ನಾಗರ ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಗಳ ಏಕೀಕರಣ.

ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಗಳು: ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ  ರಚನೆಗಳಿವೆ.

ದೇವಾಲಯಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳು, ಮೂಲ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಮಂಟಪ ರಚನೆಗಳು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಹಂತಗಳು

ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು INTACH ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.

ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ 1 ವರ್ಷದ ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು UNESCO ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿಮಗಿದು ತಿಳಿದಿರಲಿ

ಜನವರಿ 26, 2025 ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ 76ನೇ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರವಾದ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಸೊಗಸಾದ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿತು. ಟ್ಯಾಬ್ಲೋದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಜಿನಾಲಯ ದೇವಾಲಯದ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರತಿಮೆ ಇತ್ತು, ಇದು ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅದರ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮ ಜಿನಾಲಯ ದೇವಾಲಯದ ತೆರೆದ ಕಂಬದ ಮಂಟಪವಿತ್ತು. ಟ್ಯಾಬ್ಲೋದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದಭವ್ಯ ಮತ್ತು ಅಲಂಕೃತ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನನ್ನೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಕಲ್ಲಿನ ಕರಕುಶಲತೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲು

ಲಕ್ಕುಂಡಿಯನ್ನು ಅದರ ಅದ್ಭುತ ಕಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕಾಗಿ “ಕಲ್ಲಿನ ಕರಕುಶಲತೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 10 ನೇ ಮತ್ತು 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ನಗರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಗರವನ್ನು ಹಲವಾರು ರಾಜವಂಶಗಳು ಆಳಿದವು ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಚಾಲುಕ್ಯರು. ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು 50 ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ, 101 ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು 29 ಶಾಸನಗಳಿವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತರ ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಾಣಗಳು

• ಬಾದಾಮಿ
• ಐಹೊಳೆ
• ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ
• ಹಿರೇ ಬೆಂಕಲ್
• ದಖನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಸ್ಮಾರಕಗಳು